Showing posts with label Portrait. Show all posts
Showing posts with label Portrait. Show all posts

Friday, April 3, 2026

Darkness to Light . . .

 
"Darkness to Light"
Portrait of Gautama Buddha
Oil on Canvas 16" x 20" (41 cm x 51 cm)

This original oil painting portrays the serene presence of Siddhartha Gautama Buddha in calming blue, symbolizing inner peace and spiritual depth. The background contrasts radiant yellow and orange - signs of wisdom, enlightenment, and the awakening of truth - with darker half that reflect the struggles and life altering experiences of King Gautam’s journey toward becoming Buddha. Together, they capture the profound transformation from worldly suffering to timeless serenity, inviting viewers to reflect on their own path to inner light.

It's been a while since I did my last Oil Painting of "Lord Sri Rama", may be about 3 years or so.

"My passion is my life-time companion, it never leaves me."
~ Giridhar Pottepalem

Making Video


వెలుగు చూడని నా "బొమ్మలు చెప్పే కథలు" - 38 . . .


Indian Ink on Paper (8" x 11")
నా బొమ్మలు నన్నెక్కువగా తీసుకెళ్ళే గత జ్ఞాపకాల్లో నా ఇంజనీరింగ్ కాలేజి నాటి రోజులు ప్రముఖంగా కనిపిస్తాయి. పొద్దున నిద్ర లేచిన దగ్గర్నుంచీ రాత్రి పడుకోబోయే దాకా ఏ.పి.రెసిడెన్షియల్ స్కూల్, కొడిగెనహళ్ళి; లొయోలా కాలేజి, విజయవాడ హాస్టల్ డిసిప్లిన్ కి ఎనిమిదేళ్ళుగా అలవాటు పడిపోయిన నా రోజు వారీ టైమ్ టేబుల్, వి.ఆర్.సిద్ధార్థ ఇంజనీరింగ్ కాలేజి, విజయవాడ లో చేరగానే అక్కడి వాతావరణం కి అలవాటు పడలేక పోయింది. ఒక్కసారిగా స్వేచ్ఛ ఎక్కువై పోయి, మాకు మేమే కింగ్స్ అన్నట్టుండే ఎక్కువమంది విద్యార్ధులు, క్లాస్ కి టైమ్ అవుతున్నా నిద్ర లేవని రూమ్ మేట్స్, క్లాస్ కి కొట్టే డుమ్మాలే కాదు, మెస్ లోనూ చిత్ర విచిత్రాలు చేస్తూ, కాఫీ తాగి డైనింగ్ హాల్ బయట గ్లాసులు చెట్లల్లోకి విసిరికొట్టి విసురుగా వెళ్ళే సీనియర్లు, వాళ్ళని చూసి చాలామంది జూనియర్లూ అదే పనిగా కాఫీ, టీ తాగిన గ్లాసులు విసిరి కొట్టటం, తర్వాత బుట్టల్లో అక్కడంతా తిరిగి గ్లాసులు ఏరి కడిగే ఇద్దరు పని వాళ్ళు - ఇది ఒకరకంగా బాధ్యత లేని విద్యార్ధుల మితిమీరిన స్వేచ్ఛల చేష్టలకి పరాకాష్ట. అవన్నీ చూస్తుంటే ఇంజనీరింగ్ కాలేజి అంటేనే ఇలానే ఉంటారా, ఇలానే ఉండాలా అన్న ప్రశ్నలు నాలో మెదిలేవి. దానికి తోడు ర్యాగింగ్ పీరియడ్ లో బయటపడే కుల, వర్గ హెచ్చుతగ్గులు, అప్పటిదాకా మార్కుల హెచ్చుతగ్గులు తప్ప మరో రకం హెచ్చుతగ్గులు కనపడని స్కూల్, జూనియర్ కాలేజి వాతావరణం లోంచి ఒక్కసారిగా ఇవన్నీ చూస్తూ ఆక్రోశించిన మనసు,  మొదటి సంవత్సరం అలా ఇమడలేని వాతావరణంలో ఇమడాల్సి వచ్చింది. అలా నాలాగే చాలా మంది వీటికి అడ్జస్ట్ అవుతూ అందరితో మొదటి సంవత్సరం కలిసి మెలిసి తిరిగినా, "ఒక గూటి పక్షులు ఒక చోటికి చేరుతాయి" అన్నట్టు "ఒకే మనస్తత్వం గల విద్యార్ధులు ఒక్కటిగానే కలిసి తిరుగుతారు" అని నిరూపిస్తూ రెండవ సంవత్సరంలో స్నేహితులు, రూమ్ మేట్స్ అందరికీ మారిపోయారు. కలగూరగంపగా మొదలైన మొదటి సంవత్సరం తర్వాత రెండవ సంవత్సరం అందరికీ స్థిరంగా ముందుకి సాగింది. కావలసినంత స్వేచ్ఛ ఉన్నా హాస్టల్ లో ఇమడలేని వాళ్ళు మరింత స్వేచ్ఛకై కాలేజి చుట్టుపక్కల అద్దె రూములు వెతుక్కుని వెళ్ళిపోయారు.

అలా కొత్త పరిచయాలు, కొత్త వాతావరణంలో ఇమిడిన మొదటి సంవత్సరంలో బొమ్మలు వేసిన గుర్తులేమీ లేవు. వారానికి ఒక పూట మధ్యాహ్నం ఉండే నాలుగు గంటల "ఇంజనీరింగ్ డ్రాయింగ్" క్లాస్ ని మాత్రం పూర్తిగా ఆస్వాదించే వాడిని. మిని డ్రాఫ్టర్, పేపర్ డ్రాయింగ్ బోర్డుకి అలైన్ చేసి డ్రాఫ్టింగ్ టూల్స్ తో పర్స్ పెక్టివ్, 3D, ఇంజనీరింగ్ డ్రాయింగ్స్ గీయటం భలే ఆసక్తిగా అనిపించేది. నేను కంప్యూటర్ సైన్స్ అయినా మొదటి సంవత్సరం లో అందరికీ ఒకే సబ్జెక్ట్స్ కనుక ఇంజనీరింగ్ డ్రాయింగ్ తప్పనిసరి. ఆ తర్వాత డ్రాయింగ్ సబ్జెక్ట్ మాకు లేదు. సివిల్, మెకానికల్ వాళ్ళకి ఉండేది. అయితే అయ్యో మాకు ఉంటే బాగుండేదే అన్నంతగా ఆస్వాదించా ఆ క్లాస్ ని మాత్రం. అప్పటిదాకా శలవులకి ఇంటికి వెళ్ళినపుడు మాత్రమే బొమ్మలు వేసేవాడిని. ఇంటర్ లో చదువు, సినిమాలు తప్ప వేరే లోకం లేని లొయోలా కాలేజిలో బొమ్మలకి పెద్దగా సమయం లేకుండానే గడచి పోయింది. రెండు సంవత్సరాల్లో రెండే బొమ్మలు వేసిన గుర్తు హాస్టల్ లో - ఒకటి అప్పటి పత్రికల్లో బాపు లాగే అనిపిస్తూ బొమ్మలు వేసే "ఆర్టిస్ట్ చంద్ర" గారి బొమ్మని చూసి వేసిన ఒక బొమ్మ, "సితార" సినిమా చూడవయ్యా "భానుప్రియ" నీకు తప్పకుండా భలే నచ్చుతుంది అంటూ పదే పదే చెప్తుండే మిత్రుడు "నీలాచలం" ప్రభావంతో వేసిన ఒక "భానుప్రియ" బొమ్మ. అయితే ఇంటర్మీడియట్ రెండేళ్ళూ వారం వారం క్రమం తప్పక "స్టెల్లా కాలేజి" దగ్గర బస్సెక్కి "రాఘవయ్య పార్కు" దగ్గర దిగి "బీసెంట్ రోడ్డు" లో నడుస్తూ వెళ్ళి "ఏలూరు కాలువ" దాటి "అలంకార్ థియేటర్" చుట్టూ ఉన్న థియేటర్లలో చూసిన సినిమాలు, ఆ సినిమా తాలూకు కటౌట్ లు నాకు పెయింటింగ్స్ మీదున్న ఆసక్తి ని లోలోపలే పెంచసాగాయి.

ఇంజనీరింగ్ రెండవ సంవత్సరంలో "విజయవాడ" లో నా బొమ్మల ప్రస్థానం మొదలయ్యింది. హాస్టల్ లో ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు బయటికెళ్ళగలిగే స్వేచ్ఛ ఉండటంతో, పెయింటింగ్ మెటీరియల్ కోసం సిటీ బస్సుల్లో వెళ్ళి విజయవాడలో నేను తిరగని ప్రదేశం లేదు. మా కాలేజి "కానూరు", "తాడిగడప" కి మధ్య లో ఉండేది, అక్కడికి దగ్గరగా షాపులున్న బజారు అంటే "పటమట" దాకా వెళ్ళాలి, లేదంటే అక్కడి నుంచి ఇంకా నాలుగైదు కిలోమీటర్లలో "బీసెంట్ రోడ్డు". ఈ ఏడెనిమిది కిలోమీటర్ల రేడియస్ మధ్యలో ఇంకెక్కడా షాపింగ్ కి తావు లేదు. ఇంకా లేదంటే "ఒన్ టవున్" వెళ్ళాలి, ఇరుకు సందుల్లో బోర్డులు కూడా లేకుండా చిన్న తలుపు తప్ప ఏమీ లేని గోడవున్ లా ఉండే హోల్ సేల్ షాపులు, "ఒన్ టవున్" నిండా అంతే. "పటమట" లో ఉన్న నాలుగైదు బుక్ షాపులు, అన్ని ఫ్యాన్సీ షాపులూ బ్రష్, పోస్టర్ కలర్స్ కోసం గాలించి గాలించి దొరక్క చివరికి బీసెంట్ రోడ్డు, అలంకార్ ఎదురుగా రైల్వే రోడ్డు ఇవన్నీ అయిపోయి ఆఖరి పోరాటం "ఒన్ టవున్" సందుల్లో కూడా చేశా.

"పటమట" షాపులో ఒకాయన "ఒన్ టవున్" లో అయితే దొరుకుతాయి అనటంతో గుడ్డిగా ఒక రోజు సాయంకాలం పని గట్టుకుని ఈ "ఒన్ టవున్" పని పడదాం అని బస్సెక్కి వెళ్ళి అక్కడ "కాళేశ్వర రావు మార్కెట్" లో దిగి రెండు మూడు సందుల్లోకి దూసుకు పోయా నడకతో. ఎక్కడ చూసినా ఎత్తైన అరుగులు మెట్లూ ఎక్కితే ఉండే మూతేసిన తలుపుల షాపులే. అక్కడక్కడా కొన్నిటికి మాత్రం చిన్న చిన్న బోర్డులున్నాయి. అక్కడైతే దొరుకుతాయి అన్న ఆయన మాట గట్టిగా పట్టుకుని వచ్చి గాలిస్తున్నా తప్ప, నిజానికి అక్కడ దొరుకుతాయి అన్న ఆశ పోయింది. అయినా ఆయనెవరో అలా అంత ఖచ్చితంగా ఇక్కడే దొరుకుతాయి అని తెలిసినట్టు ఎందుకు చెప్పుంటాడు, ఎక్కడో ఉండే వుంటాయి అనుకుంటూ, తలుపులు తెరిచి బస్తాల్లో సరుకు లోపలికో బయటికో తీసుకెళ్తున్న పని వాళ్ళని దాటి మెట్లెక్కి తలుపు దగ్గరికెళ్తే లోపల కనిపించే ఓనర్ ని "మీ దగ్గర పెయింటింగ్ బ్రష్ లూ, కలర్స్ దొరుకుతాయా అనటం", అయేంటో తెలీదన్నట్టు చేతులూపిన సైగో, లేదా "లేవు" అన్న నోటి మాటతో ఎక్కి దిగిన మెట్లే అన్నీ. చీకటి పడుతున్నా అలా ఇంతదూరం వచ్చా, ఈ సందులో ఏమన్నా దొరుకుతాయేమో అని సందు సందూ తిరుగుతూనే ఉన్నా. చివరికి నిరాశగా వెనుదిరిగి వెళ్తూ ఒక దగ్గరా అదే సీన్, బస్తాలు లోపలికీ బయటికీ మోస్తున్న కూలీలు, మెట్లు ఎక్కితే ఒక చిన్న కౌంటర్ లా షట్టర్ తెరిచి లోపల నిలబడి కనిపించిన ఒక యజమాని. సరే ఇక్కడా అడిగి చూద్దాం అని మెట్లెక్కి వెళ్ళి అడిగితే, "ఉండు తెస్తా" అంటూ లోపలికెళ్ళాడు, ఒక ఐదు పది నిమిషాలు వైటింగ్. ఏం తెస్తాడో నేను చెప్పింది అర్ధ అయిందో లేదో, వెళ్ళిపోదామా మళ్ళీ సిటీ బస్ లు దొరుకుతాయో లేదో అని సందేహంలో కొట్టుకుంటున్న మనసు. నాలుగైదు చిన్న అట్ట పెట్టెలతో వచ్చాడు, ఒకటి తెరిచి నా ముందుంచాడు. నా కళ్ళని నేనే నమ్మలేక పోయా. మహాద్భుతం నా కళ్ళ ఎదుట. "క్యామెల్" పోస్టర్ కలర్స్ బాటిల్స్ సెట్. ప్రతి డబ్బా లో వేరే వేరే షేడ్స్ ఉన్నాయి. ఏమీ దొరకని నాకు ఒక్కసారిగా నాలుగైదు రక రకాలు కలర్ షేడ్స్ ఉన్న సెట్స్ లో ఏది తీసుకోవాలో అర్ధం కాని పరిస్థితి. నన్ను నేనే నమ్మలేకపోయా. ఏదో ఆరు రంగులున్న ఒక సెట్ తీసుకుని ఆ సందుల్లో నడక సాగించా. విజయం సాధించిన ఆనందం లో నడక వేగం పెరిగింది, తొందరగా కాలేజి చేరుకోవాలని. అలా మొదలయిన నా బొమ్మల నడక ఆ రంగుల్తో కొత్త లోకాలకెళ్ళిపోయింది. తర్వాత ఇంకో సారి పని గట్టుకుని వెళ్ళి అదే సందు వెతికి పట్టుకుని, "ఇంకేమన్నా వేరే రంగులుంటే చూపిస్తారా" అని ఆ షాప్ ఆయన్ని కొంచెం విసిగించి అడిగి అడిగి మరీ ఒక సిల్వర్ కలర్ పెయింటింగ్ వెతికి తెచ్చుకున్నా. అదీ "క్యామెల్" కలరే, అయితే తెచ్చుకున్నాక తెలిసింది అది "ఫ్యాబ్రిక్ పెయింట్" అని. అప్పుడర్ధం అయ్యింది ఆ హోల్ సేల్ షాపుల్లో ఈ రంగులెందుకున్నాయో. బట్టలమీద వేసే రంగులు ఫ్యాబ్రిక్ పెయింట్స్ హోల్ సేల్ గా అమ్ముతారు. నా అదృష్టం కొద్దీ ఆయన దగ్గర కొన్ని పోస్టర్ కలర్ సెట్స్ ఉన్నాయి ఆ రోజు, కేవలం నా కోసమే అన్నట్టు.

అలా ఆ రంగుల సెట్ చిక్కటంతో -
"రంగుల లోకం పిలిచే వేళ... రాగం నీలో పలికే వేళ...
విరులా తెరలే తెరచీ రావే... బిడియం విడిచీ నడచీ రావే...
నువ్వేలే రాజ్యం ఉంది... ఆ నాలుగు దిక్కులలో...
లయగా రావే... ప్రియ హృదయ జతులతో..."
అంటూ ఆ రంగుల లోకంలోకి ఆహ్వానించిన నా బొమ్మలు.

రంగులతో పెయింటింగ్స్ మొదలుపెట్టిన కొత్తల్లో అప్పటిదాకా రంగులు దొరక్క బ్లాక్ ఇంక్ నీళ్లతో కలిపి వేసిన పెయింటింగ్స్ లా ఇండియన్ ఇంకు కి నీళ్ళు కలిపి బ్రష్ తో వేసిన చిత్రం ఇది. చూడటానికి అప్పటి సినిమా తార "విజయశాంతి" లా అనిపిస్తున్నా నిజానికి "మల్లెమొగ్గలు" అన్న సినిమా లో "సాగరిక" బొమ్మ ఆధారంగా వేసింది. బొమ్మలోకన్నా అందంగా రావాలని చేసిన కొన్ని చిన్న చిన్న మార్పులతో రేఖల కొలతలు మారి మరో నటి రూపురేఖలకి దగ్గరగా వచ్చింది. ఈ చిత్రం చూసినప్పుడల్లా నాకు గుర్తొకొచ్చే ఒక తమాషా హాస్టల్ సంఘటన - నేను ఇంజనీరింగ్ మూడవ సంవత్సరం లో ఉన్నా. క్యాంపస్ లోని న్యూ హాస్టల్ లో నా రూములో అప్పటిదాకా వేసిన కొన్ని పెయింటింగ్స్ వాల్ మీద అంటించి ఉండేవి. ఫ్రేములు చేయించే స్థాయి లేని రోజులవి. మాకు రెసిడెన్షియల్ వార్డన్ గా అప్పుడే ఇంజనీరింగ్ పూర్తి చేసిన ఒక ఎలక్ట్రానిక్స్ జూనియర్ లెక్చరర్ ఉండేవారు. ఆయనకీ హాస్టల్ లో మాలానే ఒక రూము. మెస్ లెక్కలు, అవసరమైతే కొంచెం మామీద పెత్తనం చేస్తూ మమ్మల్ని కంట్రోల్ లో పెట్టే బాధ్యతలు. అప్పుడప్పుడూ రాత్రిపూట మెస్ ముగిశాక అలా రూములు రవుండ్స్ వేసేవారు ఎవరైనా గట్టిగా మాట్లాడుతున్నా, నవ్వులు వినపడుతున్నా వచ్చి వార్నింగ్స్ ఇస్తూ. చాలా ఫ్రెండ్లీ గా ఉండేవారు. ఒకరోజు నా రూము నుంచి కొంచెం మాటలు, నవ్వులు వినపట్టంతో హెచ్చరికలు ఇవ్వాలని లోపలికొచ్చి గోడమీదున్న నా బొమ్మలు చూసి ఎవరేశారు అంటూ అడిగి వాటి గురించి మెచ్చుకోలుగా కాసేపు వచ్చిన పని మరచి బొమ్మల గురించే మాట్లాడి, వెళ్తూ వెళ్తూ "అన్నిటికన్నా ఆ విజయశాంతి బొమ్మ సూపర్ గా ఉందయ్యా, దాన్ని బాగా ఫ్రేమ్ చెయ్యించి పెట్టు" అంటూ వెళ్తుంటే అది "విజయశాంతి కాదు" అని నోటి దాకా వచ్చినా, పాపం అలా అనుకుని సంతొషపడనీలే అని ఆయన వెళ్ళాక నేనూ నా రూమ్ మేట్ నవ్వుకున్నాం. నవ్వు అలా ఆయన పొరపాటు పడినందుకు కాదు. మా కాలేజి లో బాలకృష్ణ "వీరాభిమానులు" ఎక్కువగా ఉండేవాళ్ళు. బాలకృష్ణ సినిమా రిలీజ్ అయితే, సినిమా తుస్సుమన్నా సరే హాస్టల్ లో కోలాహలంగా అరుచుకుంటూ ఒక టి రెండు రోజులు హడావుడి చేసేవాళ్ళు. వాళ్ళ హడావుడి ఎక్కువగా ఉందంటే సినిమా తుస్సుమన్నట్టే లెఖ్ఖ. వాళ్ళందరి ఫ్యావరెట్ హీరోయిన్ అప్పట్లో "విజయశాంతి" నే. ఈయనా పెద్ద "బాలకృష్ణ" అభిమానే అని అందరికీ తెలుసు, అందుకే చుట్టూ అన్ని బొమ్మలున్నా ఈ బొమ్మ ఆయనకి ప్రత్యేకంగా నచ్చేసింది, అలా ఈ బొమ్మ చూసినప్పుడల్లా ఆ తమాషా సంఘటన, బాలకృష్ణ అభిమానుల కోలాహలం ఇప్పటికీ గుర్తుచేస్తూ ఉంటుంది. ఇప్పుడీ వింత కోలాహలం అమెరికా "డల్లాస్" దాకా విస్తరించింది.

కాలేజి లో ఫ్రెండ్స్ తో కాలక్షేపాలు, కబుర్లు, సరదాలు, షికార్లు అన్నీ తర్వాత మధురానుభూతులుగా మిగిలిపోతాయి. అలా నా ఇంజనీరింగ్ కాలేజి అనుభూతుల్లో అన్నిటా అంతటా నా బొమ్మల మధురాలే చోటు చేసుకున్నాయి. అంతగా ఆ కాలేజి లో బొమ్మల సాధన తపించి చేశా, చాలా బొమ్మలు వేశా. చివరికి కాలేజి లో ఒక ఆర్టిస్ట్ గా ఎంతో మందికి సుపరిచయం అయ్యా. ఫైనల్ యియర్ లో మా క్లాస్ లో ప్రతి ఒక్కరికీ రెండు పేజీలు చొప్పున "సోవనీర్ బుక్" లో ఒక పేజి లో పేరు, ఫొటో, దాని కింద ఒక చిన్న చిలిపి కామెంట్, పక్క పేజి లో అడ్రస్ ఉండే బుక్ లో నా ఫొటో కింద పెట్టిన కామెంట్ "రవివర్మ ఆఫ్ ది కాలేజ్". అది చూసుకుని పొంగి పోలేదు. "రవివర్మ" అంత అవ్వాలంటే పెద్ద పెద్ద ఆయిల్ పెయింటింగ్స్ వెయ్యాలి. కొద్ది పోస్టర్ కలర్ రంగులకే విజయవాడంతా తిరగాల్సొచ్చింది, ఆయిల్ పెయింట్స్ మెటీరియల్ నాకెప్పుడు దొరికేదీ. తర్వాత చాలా ఏళ్ళకి తీరని నా కలని నిజం చేస్తూ ఆయిల్ పెయింటింగ్స్ పట్టుబట్టి సాధించి మరీ వేశా. ఆ ఒకానొక చిరకాల వాంఛనీ నా బొమ్మలు తీర్చాయి. ఏ జన్మలో ఏ తీరని కోరికో ఈ జన్మలో ఇలా "నా  బొమ్మలు" గా వచ్చి, ఎవరు కాదన్నా, ఎవరు నన్నొదిలి వెళ్ళిపోయినా, నను వీడక నా జీవితంలో నాతోనే ఉండిపోయాయి...

"జీవితంలోకి వచ్చే ప్రతిదీ కా(లే)దు, వీడక ఉండేదే అనుబంధం."
~ గిరిధర్ పొట్టేపాళెం

~~ ** ~~ ** ~~

("నెచ్చెలి" పత్రిక కోసం ప్రత్యేకంగా "బొమ్మల్కతలు" శీర్షికన నెల నెలా మాట్లాడుతున్న నా బొమ్మలు)

నా తొలినాళ్ళ బొమ్మల ప్రపంచంలో జీవం పోసుకుని వెలుగు చూడని నా బొమ్మలకి వెలుగు చూపే ప్రయత్నంలో మాట్లాడి ఆగిన నా కొన్ని "బొమ్మల జీవిత కథలు" చదివి, అవి నచ్చి, ఆపకుండా ఎందుకు కొనసాగించకూడదు అంటూ నన్నడిగి ప్రోత్సహించిన "నెచ్చెలి" పత్రికా సంపాదకులు "శ్రీమతి గీత" గారికి ధన్యవాదాలతో 🙏 ...





Sunday, March 15, 2026

చుట్టూ చెంగావి చీర . . .

 
చుట్టూ చెంగావి చీర...
Ink and Watercolors on Paper (5" x 8")
Tribute to S. P. Balasubraminyam
SOLD - Found a new New Home

Making Video -


The making of this painting

Thursday, March 5, 2026

Back on track...

Ink and Watercolors on Paper (8.5" x 11")
SOLD - Found a new New Home

It's been a while since I did any serious Painting. Not that I don't want to do, or don't find time to do it. Sometimes, there is no motivation to do it, that's it. I have so many paintings now, and I started giving away to those who like my Art for Free. I don't make a living from my Art. It's just a passion. Those who got my original Painting, got a piece of my Soul with it. The more my Soul goes out through my Art, the more longer I live.

Art lives longer than it's creator. True Artists are self-motivators.

Making Video -



Sunday, January 11, 2026

All the best Chiru...

Chiranjeevi - Telugu Movie Actor (8.5" x 11")
Ink and Watercolors on Paper

All the very best Dear Chiru 💐💐
You are an inspiration for many even at this age.






Thursday, December 25, 2025

Saturday, August 23, 2025

మెగా శిల్పి...

Portrait of Chiranjeevi
Pen on paper 8.5" x 11"

"కృషి ఉంటే మనుషులు ఋషులౌతారు, మహా పురుషులౌతారు" అన్న మాటలకి నిలువెత్తు నిదర్శనం "చిరంజీవి". ఏ రంగంలో అయినా రాణించాలంటే ప్రతిభ ఒక్కటే చాలదు, కృషీ, పట్టుదలతోబాటు క్రమశిక్షణ కూడా అవసరం. ఇవన్నీ కూడగట్టుకుని ఒక్కొక్క మెట్టూ ఎక్కి శిఖరం చేరిన "చిరంజీవి". 

"చిరంజీవి చిరంజీవ!"

"ఎక్కిన ప్రతి మెట్టు గుర్తున్నపుడే శిఖరం పై విలువ." ~ గిరిధర్ పొట్టేపాళెం

~~~ *** ~~~


Thursday, August 7, 2025

వెలుగు చూడని నా "బొమ్మలు చెప్పే కథలు" - 32 . . .

"భాను ప్రియ"
Ballpoint Pen on paper


గీసే ప్రతి గీత లో ఇష్టం నిండితేనే, ఆ ఇష్టం జీవమై వేసే బొమ్మకి ప్రాణం పోసేది. గీత గీత లో కృషితో, పట్టుదలతో తనదైన శైలిలో పదును తేలటమే ఆర్టిస్ట్ ప్రయాణంలో వేసే ముందడుగుల్లోని ఎదుగుదలకి తార్కాణం. పొరబాట్లకీ తడబాట్లకీ ఎక్కువ ఆస్కారం ఉండే చేతి కళ డ్రాయింగ్ - చిత్ర లేఖనం. అందులో లైన్ డ్రాయింగ్ అయితే ఆ పొరబాట్లు తడబాట్లు మరింత తక్కువగా ఉండేలా చూసుకోవాలి. అందునా వేసేది పోర్ట్రెయిట్ అయితే ఆ పొర, తడబాట్ల పరిమితి పరిధి మరింత ఎక్కువవుతుంది. ఇలా అన్ని విధాలుగా డ్రాయింగ్ అనేది ఒక ఛాలెంజ్ ప్రక్రియ. ఈ బొమ్మ నేరుగా బాల్ పాయింట్ పెన్ తో వేసింది. అంటే ఇంకెంత సవాలో ఊహించుకోవచ్చు. కళ్ళు, చూపు, ముక్కూ, ముక్కు పుడక, పెదవులు, ఆ పెదవులపై తళుక్కుమనే సన్నని వెలుగు, జుట్టూ, బొట్టూ, కట్టూ ఇలా అన్నీ కొలిచినట్టు ఉంటే తప్ప పూర్తి అయిన బొమ్మ ఆ బొమ్మ తాలూకు వ్యక్తి(ది)గా అనిపించదు. ఇవన్నీ ఒకే బొమ్మలో ఒడిసి పట్టుకో(గలగ)టమే పోర్ట్రెయిట్ స్పెషాలిటీ.

పోర్ట్రెయిట్ - బొమ్మల్లో ఇదొక ప్రత్యేక విభాగం, అందరు ఆర్టిస్టులు దీని జోలికి పోరు. పోయినవాళ్ళు ఇది బాగా ఇష్టపడతారు, బాగా ఆనందిస్తారు కూడ. ప్రతి మనిషి ముఖంలో కొన్ని ప్రత్యేకతలుంటాయి. ఆ ప్రత్యేకతల్ని గమనించి పట్టుకోగలిగితే ఆ వ్యక్తి ముఖకవళికలు దగ్గరగా వస్తాయి. ఒక్క చిన్న పొరబాటు చాలు, ఆ వ్యక్తి రూపురేఖలు వేసే బొమ్మలో పూర్తిగా మారిపోయి ఇంకెవరిదో అనిపించటానికి.

నా బొమ్మల్లో ఎక్కువగా వేసింది పోర్ట్రెయిట్స్ నే. చిన్నపుడు చందమామ బొమ్మల మాస పత్రిక చూస్తూ అందులో ఆఖరి పేజీల్లో చిన్నపిల్లల కోసం ఉండే వ్యాపార ప్రకటన "పాపిన్స్ పిప్పరమింట్స్" లో పిల్లాడి బొమ్మని చూసి, ఆ పిల్లాడి క్రాఫు ముందుకి తిరిగిన చిన్న రింగు, గుండ్రటి చుక్కల్లాంటి రెండు కళ్ళు, ఇంగ్లీషు అక్షరం యల్ షేపులో ఉండే ముక్కు, చేప లాంటి నోరు వేసి మొదలు పెట్టిందే నాకు తెలిసి మొట్టమొదట నేను వేసిన పోర్ట్రెయిట్. తర్వాత రాముడు, కృష్ణుడు, హనుమంతుడు, ఇలా దేవుళ్ళ బొమ్మలు వేస్తూ, కొద్దికాలంలోనే యన్.టీ.రామారావు, కృష్ణ, ఏ.యన్.ఆర్. ల బొమ్మలు వెయటంలో భలే సంతోషంగా అనిపిస్తూ ముందుకి సాగింది పోర్ట్రెయిట్స్ తో నా ప్రయాణం. అలా సినిమా హీరోల్ని అచ్చుగుద్దినట్టు వేస్తూ, చూడకుండా కూడా కొన్ని గీసే స్థాయి కి చేరుకున్నా. "నేరం నాది కాదు ఆకలిది" లో పెద్ద టోపీ పెట్టుకుని నోట్లో సిగరెట్ తో ఉన్న యన్.టీ.ఆర్. బొమ్మైతే చక చకా దొరికిన చోటల్లా గీసేసే వాడ్ని.

చిన్నపుడు ప్రతి ఒక్కరూ ఎవరో ఒకరి బొమ్మని వెయ్యాలని ట్రై చేసే ఉంటారు. చాలా మంది ముక్కుని వేసే దగ్గర మాత్రం చాలా కష్టపడే వాళ్ళు. అప్పుడు మేముంటున్న మా ఊరు "కావలి". సినిమా థియేటర్స్ లో ఇంటర్వల్ తర్వాత సినిమా మొదలయ్యే ముందు బయట క్యాంటీన్ లో వేడి వేడి పులిబంగరాలు, మసాలా వడలు తిని, చల్లని సోడానో, వేడి వేడి టీ నో, సిగిరెట్టో తాగొచ్చి సెటిల్ అయ్యే ప్రేక్షకులు వచ్చి కుర్చీల్లో కూర్చునేలోపు తెరపై వేసే, గ్లాస్ పలక మీద వేసిన స్లైడ్స్ లో "పొగ త్రాగరాదు", "ముందు సీట్లపై కాళ్ళూ పెట్ట రాదు" అన్న స్లైడ్స్ తప్పనిసరిగా ఉండేది. ఎవరితో వేయించేవాళ్ళో తెలీదు గానీ, అప్పుడున్న సినిమాల ట్రెండు ని బట్టి "పొగ త్రాగరాదు" అన్న స్లైడ్ కి ఏదో ఒక హీరో సిగిరెట్ తాగుతూ ఆ సిగిరెట్ మీద పెద్ద ఇంటూ మార్కు తో అంతా బానే వేసే వాళ్ళు, ఒక్క ముక్కు తప్ప. ముక్కు దగ్గర మాత్రం సునాయాసంగా అనిపిస్తూనే పడ్డ కష్టమంతా కొట్టొచ్చినట్టు కనపడేది. సునాయాసంగా విచిత్రంగా వేసి పారేసే వాళ్ళు, ముక్కు ముక్కే కాకుండా పోయినా చూడగానే ఫలానా హీరో అని తెలిసిపోయేలా. నాకెప్పుడు థియేటర్లో అవి చూసినా నేనైతే ఇంకా బాగేద్దును అనుకునేవాడ్ని, కానీ అవి ఎవరేస్తారో ఎలా వేస్తారో మాత్రం తెలిసేది కాదు. మా అన్న ఫ్రెండ్స్ నా బొమ్మలు చూసి నువ్వెయ్యొచ్చు కదా గిరీ, బొమ్మలు సరిగ్గా వెయటం రానోళ్ళే వేస్తున్నారు అనేవాళ్ళు. అవెలా వేస్తారో తెలుసుకుని వెయ్యాలని ఉన్నా, ఎవర్ని సంప్రదించాలో తెలిస్తే కదా. చొరవ తీసుకుని థియేటర్ యజమానిని కలిసేంత వయసూ లేదు, ఆ పిల్ల వయసులో అంత పెద్ద సాహసమూ చెయటం తెలీదు. "సాహసం శాయరా ఢింబకా" అని పలికే మాంత్రికుడూ లేడప్పుడు పక్కన. అందుకే ఇంట్లో నాలుగు గోడల మధ్యనే నా పోర్ట్రెయిట్ బొమ్మలు క్రమేపీ కుదురుగా ఎదగ సాగాయి.

ఇంటర్మీడియట్ కాలేజి రోజుల్లో హీరోల్ని దాటి హీరోయిన్ బొమ్మలు అడపా దడపా వేసేవాడ్ని. బాపు, చంద్ర గార్లు వేసిన అందమైన వయ్యారాల అమ్మాయిల బొమ్మలూ వెయటం మొదలుపెట్టాను. ఆడవాళ్ళ ముఖం లో సహజంగానే ఉండే సున్నితత్వాన్ని, కళ్ళల్లో, నవ్వులో ఉండే అందాన్ని, జుట్టులోని హొయల్నీ బొమ్మల్లో పట్టుకో గలగటం నాకేమీ కష్టంగా అనిపించలేదు. యన్.టీ.ఆర్ ని పట్టినంత తేలిగ్గానే పట్టేశా. తర్వాత శోభన్ బాబు, కృష్ణ, కృష్ణంరాజు, చిరంజీవి, కమల హాసన్ ఇలా వేస్తూ వేస్తూ ముఖకవళికలు అచ్చు పోసినట్టు గీయటంలో పట్టు సాధించా. అలా వేస్తూ వేస్తూ ఇంజనీరింగ్ కాలేజ్ రోజుల్లో చాలా కాలం అలనాటి అందాల తార "భాను ప్రియ" బొమ్మల్ల దగ్గర ఆగిపోయా.

"భాను ప్రియ" కళ్ళల్లో పలికే భావాలని, అమాయకత్వాన్ని బొమ్మల్లో పట్టాలని చేసిన ప్రయత్నాలు అన్నీ ఆ నాలుగేళ్ళలోనే. దాదాపు రెండు డజన్ల దాకా రకరకాల పోర్ట్రెయిట్స్ వేసుంటా. ఈ బొమ్మ బహుశా "శ్రావణ మేఘాలు" అన్న సినిమా లోని స్టిల్ అనుకుంటా. ఇందులో ఏదో తెలియని అమాయకత్వం తొణికిసలాడుతున్న ఒక పల్లెటూరి పిల్ల ముఖంలో సహజమైన అమాయకత్వంలో దాగిన ఒకింత సిగ్గు, ఒకింత బిడియం, ఒకింత మురిపెం కలిపిన ఆ చూపుల భావాల్ని వెయ్యాలని చేసిన ప్రయత్నమిది. నేరుగా బాల్ పాయింట్ పెన్ను తోనే వేసిన బొమ్మ కనుక తప్పుల తడికలకి తావే లేదు, ఉన్నా సరిదిద్దటం వీలే కాదు. నిజానికి నేరుగా బాల్ పెన్ తో మొదలు పెట్టేంత సాహసం చెయ్యవసరం లేదు గానీ, కొన్ని కొన్ని అలా అనుకోకుండా వేసి బాగా కుదరటంతో చాలా వరకు అలాగే మొదలుపెట్టి వేసేసేవాడ్ని. ఇప్పుడు వెను దిరిగి చూస్తే అంత కాన్ఫిడెన్స్, అంత నైపుణ్యం ఎట్టొచ్చిందా ఆ రోజుల్లో అనిపిస్తూ ఉంటుంది.

అప్పట్లో వేసిన చాలా బొమ్మలకి చుట్టూ రకరకాల బార్డర్స్ వేసేవాడ్ని. ఈ బొమ్మకి మాత్రం ఒక సర్కిల్ గీశా. దాని వల్ల ఈ పోర్ట్రెయిట్ మరింతగా ఎలివేట్ అయ్యిందనిపిస్తుంది. తర్వాత కొన్నేళ్ళకి అమెరికా వచ్చాక తెలుసుకున్న అమెరికన్ ఆర్టిస్ట్ "నార్మన్ రాక్వెల్" పోర్ట్రెయిట్స్ లో ఎక్కువగా కనిపించేది ఇలా బొమ్మ చుట్టూ సర్కిల్. బహుశా అప్పటికి ఎక్కడైనా "నార్మన్ రాక్వెల్" వేసిన బొమ్మలు ఎప్పుడైనా చూశానా అంటే ఆ ఛాన్సే లేదు. అప్పట్లో మనకి "రవి వర్మ" పేరు, చందమామ, నవలలు, వారపత్రికల్లో బొమ్మలు వేసే తెలుగు ఆర్టిస్టుల పేర్లు, బొమ్మలూ తప్ప ఇంకెవరివీ తెలీవు.

కాలేజి లో నా రూమ్ కి వచ్చి నేనేసిన బొమ్మల్ని చూసి మెచ్చుకున్న ఫ్రెండ్స్ కొద్ది మందే అయినా నేనప్పుడు వేసిన "భానుప్రియ" పోర్ట్రెయిట్స్ ద్వారా అందరికీ నేను "భానుప్రియ" అభిమానిగా ఎప్పటికీ గుర్తుండిపోయా. అమెరికా వచ్చిన కొత్తల్లో "లాస్ ఏంజలస్" లో ఉండే ఒక ఫ్రెండ్ "ఏం గిరీ, మీ భానుప్రియ ఉండేది ఇక్కడే తెలుసా" అన్నపుడు మాత్రం అయ్యో అక్కడుంటే ఎప్పుడైనా కనిపిస్తే నేను వేసిన బొమ్మలు చూపెట్టే వాడిని అని మాత్రం అనుకున్నా. 1997 లో "Giri's Home" అని నా వెబ్సైట్ లో నేనప్పటికి వేసిన బొమ్మలన్నీ ఉండేవి. ఎప్పుడో ఒకప్పుడు "భానుప్రియ" కంటపడకపోతుందా అనుకునేవాడ్ని.

ఆర్ట్ నా హాబీనే అయినా, దాంతో నా సుదీర్ఘ ప్రయాణం లో నా బొమ్మలు మెచ్చిన మనుషులు అతి కొద్దిమందే, నేనూ, నా బొమ్మలూ వాళ్ళకి గుర్తున్నా లేకున్నా నాకు మాత్రం వాళ్ళు ఎప్పటికీ గుర్తే. చాలా ఏళ్లకి మళ్ళీ టచ్ లోకి వచ్చిన నా ఇంజనీరింగ్ కాలేజి నాటి మిత్రులు మాటల్లో "ఎప్పుడు టీవీ లో భానుప్రియ ని చూసినా నువ్వే గుర్తొచ్చేవాడివి గిరీ" అన్న మాటల్లో చెప్పలేని సంతోషం మాత్రం నా పోర్ట్రెయిట్స్ లో అంతగా ఒదిగి పోయిన అలనాటి అందాల నటి ఆ "భానుప్రియ" బొమ్మల దే...

"గీసే గీత లో నింపే ఇష్టమే బొమ్మకు ప్రాణమై జీవం పోసేది."
~ గిరిధర్ పొట్టేపాళెం

~~ ** ~~ ** ~~

("నెచ్చెలి" పత్రిక కోసం ప్రత్యేకంగా "బొమ్మల్కతలు" శీర్షికన నెల నెలా మాట్లాడుతున్న నా బొమ్మలు)

నా తొలినాళ్ళ బొమ్మల ప్రపంచంలో జీవం పోసుకుని వెలుగు చూడని నా బొమ్మలకి వెలుగు చూపే ప్రయత్నంలో మాట్లాడి ఆగిన నా కొన్ని "బొమ్మల జీవిత కథలు" నచ్చి, ఆపకుండా ఇదెందుకు కొనసాగించకూడదు అంటూ నన్నడిగి ప్రోత్సహించిన "నెచ్చెలి" పత్రికా సంపాదకులు "శ్రీమతి గీత" గారికి ధన్యవాదాలతో 🙏 ...

Tuesday, April 8, 2025

వెలుగు చూడని నా "బొమ్మలు చెప్పే కథలు" - 29 . . .

"వెన్నెల్లో ఆడపిల్ల"
Indian ink on Paper

వెన్నెల రాత్రి - నల్లని ఆకాశంలో మెరిసే తెల్లని నిండు జాబిలి ప్రసరించే వెండి కాంతుల తీగలు మెల్లగ మీటే చల్లని గాలి, ఆ వెన్నెల గాలిలో విహరిస్తూ పొందే అనుభూతిని మాటల్లో వర్ణించటం అంటే ఎవరికైనా కష్టతరమే. ఏ కవి హృదయానికైనా అనుభవం పొందితే తప్ప ఆ వర్ణన అంత సులభంగా అందదు. అలాంటి ఆ అనుభూతిని రెండు పదాల్లో వర్ణించాల్సి వస్తే - ఇది అసలు సాధ్యమేనా అనిపిస్తుంది.

"వెన్నెల్లో ఆడపిల్ల" - ఒకవేళ ఇవి ఆ వర్ణన రెండు పదాలు అయితే? పక్కపక్కన చేరిన ఈ రెండు పదాలు ఏ మనసునైనా తప్పక ఊహల పదనిసల్లోకి తీసుకుపోయి వెన్నెల తోటలో విహరింపజేస్తాయి. మనసు ఊహల విహారాలకి కవి కానవసరం లేదు, ఆ ఊహల అనుభూతిన ఊయలలూగగల హృదయముంటే చాలు.

సిద్ధార్థ ఇంజనీరింగ్ కాలేజి, విజయవాడ - మరవలేని, మరపురాని నా ఒంటరి పెయింటింగ్ పయనానికి నాంది. అప్పటి వార పత్రికల్లోని కథలు, సీరియల్స్, నవలలు, వాటిల్లోని బొమ్మలు ఎంతో మందిని ప్రభావితం చేస్తున్న, చేసిన రోజులవి. అప్పటికి నేనూ కొన్ని తెలుగు నవలలు చదివున్నా కానీ, "యండమూరి వీరేంద్రనాథ్" గారి "వెన్నెల్లో ఆడపిల్ల" నవల గురించి వినటమే తప్ప ఇంకా చదవలేదు. మా హాస్టల్ లో కొందరు కాలేజి పక్కనే ఉన్న "తాడిగడప" లో ఒక చిన్న షాప్ నుంచి నవలలు రెంట్ కి తెచ్చి చదువుతూ ఉండేవాళ్ళు. అలా ఒకసారి ఎవరో తెచ్చిన ఈ నవల చేతులు మారుతూ నా చేతికొచ్చింది. ఓ మధ్యాహ్నం మొదలు పెట్టి ఏకబిగిన చదవటం పూర్తిచేసినా పూర్తిగా అందులోనుంచి బయటికి రావటానికి చాలా సమయం పట్టింది. చాలా రోజులు ఆ నవల లోని సన్నివేశాలు నున్ను వెంటాడుతూనే ఉండిపోయాయి. ఏ పత్రిక అయినా, నవల అయినా అక్షరాలకన్నా నేను మొదట చూసేది మాత్రం అందులోని బొమ్మల్నే. చదవక ముందు ఆ నవలపైన చూసిన ముఖచిత్రానికీ, చదివాక పరిశీలించి మరీ మరీ చూసిన అదే ముఖచిత్రానికీ తేడా మనసు మాటల్లో చెప్పటం చేతకాని అప్పటి నా ఆ అనుభూతి నాతో ఆ బొమ్మని వేయించింది. "వెన్నెల్లో ఆడపిల్ల" - పొందికైన ఈ రెండు పదాల కి ఆర్టిస్ట్ "చంద్ర" గారు వేసిన ఆ బొమ్మ అంతే పొందికగా కుదిరింది అనిపించింది. ఆ కథా, కథనం నన్నెంతగా కదిలించాయో, ఆ ముఖచిత్రమూ అంతగానే కదిలించింది.

ఈ నవల్లో పాత్రల పరిచయం, వాటిని నడిపించిన తీరూ ఒక అద్భుతమైన అనుభూతిని మిగిలిస్తుంది. కథా నాయకుడు "రేవంత్", ఒక చెస్ ఛాంపియన్ ప్లేయర్. అందం, తెలివీ, చదువూ ఉన్న కథానాయకి "రమ్య" అతనికి కనపడకుండా, దోబూచులాడుతూ అతని మేధస్సుకి పెట్టే చిన్న చిన్న చిక్కుముడి లాంటి పరీక్షలు, వాటిని విడదీస్తూ వివరిస్తూ చెప్పే సమాధానాలూ, ఆమెని చూడాలన్న కుతూహలం పెరుగుతున్నా అతనికి కనపడని ఆమె, వారిద్దరి మధ్యా జరిగే సంఘటనలు ఇవన్నీ పాఠకుల్ని వెన్నెల తోటల్లో దోబూచులాడుతూ కనిపించినట్టే అనిపిస్తూ, కనిపించక అక్కడక్కడా కట్టిపడేస్తూ, మనసుని సుతిమెత్తగా తాకుతూ వెళ్ళిపోయే చల్లని వెన్నెల పిల్ల గాలుల్లానే అనిపిస్తూ సాగిపోతాయి.

కథానాయకి  తన ఫోన్ నంబర్ కనిపెట్టమని అతనికి క్లూలు ఇస్తూ, అతని మేధస్సుకు పరీక్షలు పెడుతూ ఇలా చాలా ఆసాక్తికరంగా వారిద్దరి మధ్యా కథనం సాగిపోతుంది. చివరికి కనిపెట్టి చెప్పాలనీ, ఆమెని చూసే ఘడియలు సమీపిస్తున్న వేళ అతని చేతికి అందించిన ఆమె రాసిన ఆఖరి ఉత్తరం, అప్పటికే వెన్నెల కిరణం వీడి చీకటిలో కలసి వెళ్ళి పోయిందని తెలిసీ, దగ్గరికెళ్ళి ఆమెని ఒకసారి చూడాలని మనసు బలంగా లాగుతున్నా, గులాబి రేకులమధ్యన ఆమె చేతిని మాత్రమే చూసి, ఇంతదాకా తనని ఊహల్లోనే ఊహించుకుటూ వస్తున్న తన రూపంని మది ఊహల్లోనే నిలుపుకోవాలని, కాలిన చితి ఆరేదాకా అక్కడే ఉండి వెనుదిరిగినపుడు రాలిన ఒక కన్నీటిబొట్టు మాటున మౌనం మాట్లాడే మాటలు ముగింపుగా ఆగే ఆఖరి పేజీ తో పాఠకుని గుండె తడైపోతుంది. ఒక్కసారి చదివితే ఎప్పటికీ తడి ఆరని ఆ అనుభూతి మదిలో సజీవంగా మిగిలిపోయేలా ఆ ముగింపు ఇచ్చిన రచయితకి హ్యాట్సాఫ్ చెప్పక తప్పదు. ఆద్యంతమూ వాళ్ళిద్దరి పాత్రలనీ కథలో నడిపించిన తీరు, అన్నిటికీ మించి ముగింపు, చివరికి ఆఖరి వాక్యమూ అన్నీ ఒక మధురానుభూతిలా ఎప్పటికీ గుర్తుండిపోతాయి.

"వెన్నెల్లో ఆడపిల్ల" అన్న పేరు ఈ నవలకి ఎంత చక్కగా అమరిందో, ఆ రెండు తెలుగు పదాల కలయికకి ఆ చంద్రుని పేరున్న ఆర్టిస్ట్ "చంద్ర" గారు వేసిన ముఖచిత్రం బొమ్మ వెన్నెలంత పొందిగ్గా ఒద్దిగ్గా ఒదిగి మెరిసింది. అప్పటి నా జ్ఞాపకాల్లో ఆ నవలకి ప్రముఖ ఆర్టిస్ట్ "చంద్ర" గారు వేసిన బొమ్మ ఆరెంజ్ కలర్ బ్యాక్ గ్రౌండ్ లో నలుపు తెలుపు సన్నని చెస్ బోర్డ్ గళ్ళలో కలిసి, పెద్ద పెద్ద కళ్ళతో, నుదుటిన పెద్ద బొట్టుతో, అందం మేధస్సూ రెండూ కలిసి, ముగ్ధ మనోహరంగా కనిపించే ఒక అమ్మాయి క్లోజప్ ఫేస్. చూడగనే "వెన్నెల్లో ఆడపిల్ల" అనిపిస్తుంది. తీర్చి దిద్దినట్టున్న ఆ బొమ్మ ఇప్పటికీ నా కళ్ళకి కట్టినట్టే ఉంది. ఆ నవల, ఆ నవలా ముఖచిత్రం మిగిల్చిన ఆ మధురానుభూతిని, అప్పుడప్పుడే కుంచె తడబడుతూ బుడి బుడి గీతల అడుగులు వేస్తున్న నా బొమ్మల ప్రయాణం లో పదిలపరచాలని చేసిన ప్రయత్నమే ఈ ఇండియన్ ఇంక్ తో వేసిన "వెన్నెల్లో ఆడపిల్ల" బొమ్మ. మెడని తాకుతూ ఎడమ చెంప కింది వంపు దగ్గర పడ్డ కష్టం మాత్రం గుర్తుంది. ఈ బొమ్మ నాడి అక్కడే ఉంది. పూర్తి గా "ఇండియన్ ఇంక్" లో కుంచె ముంచి అద్దిన బ్లాక్ అండ్ వైట్ చిత్రం ఇది. ఇంక్ ని నీళ్ళల్లో కలిపి పలుచని గ్రే కలర్ షేడ్స్ అక్కడక్కడా కనిపిస్తాయి. కుంచె తడబాటు అడుగులూ స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.

ఇప్పుడు మార్కెట్ లో దొరికే ఈ నవల కొత్త ప్రింట్ ముఖచిత్రం బొమ్మ అలానే ఇంకెవరో వేసినా "చంద్ర గారు" వేసిన బొమ్మంత అందంగా మాత్రం లేదు. నా జ్ఞాపకాల్లో నిలిచిన అప్పటి ఈ నవల ముఖచిత్రం తర్వాతెక్కడా కనిపించలేదు. రీప్రింట్ కి వేసిన ముఖచిత్రం ఒరిజినల్ "చంద్ర" గారు వేసిందైతే కాదు, ఆ ఫీల్ కూడా రాలేదు. ఆర్టిస్ట్ "చంద్ర" గారు అంటే నా మదిలో మెదిలే అతికొద్ది బొమ్మల్లో ఇది ఒకటి. దీనికి ముందు ఇంటర్మీడియట్ లో ఉన్నపుడు "చంద్ర" గారు వేసిన ఒక బొమ్మ అచ్చుగుద్దినట్టు వేశాను, కాలంతో ఎక్కడో కనపడకుండా వెళ్ళి పోయిన ఆ బొమ్మే మొదటిది.

తెలుగు అక్షరానికే కాదు, తెలుగుదనానికీ వన్నెలు అద్దిన అందరి అభిమాన ఆర్టిస్ట్ "బాపు" గారు మెచ్చిన ఇప్పటి తరం ఆర్టిస్ట్ "అన్వర్" గారు, పదిహేనేళ్ళక్రితం నా బ్లాగ్ లో నా ఈ "వెన్నెల్లో ఆడపిల్ల" బొమ్మని చూసి, "ఆ గడ్దం కింది వంపుని ఒడిసి పట్టటం అంత సులభం కాదు గిరిధర్ గారూ!" అంటూ చేసిన వ్యాఖ్య నా ఈ బొమ్మకి లభించిన ఒక గొప్ప కితాబు. "చంద్ర" గారి "డెబ్బయ్యవ" పుట్టినరోజుకి "ఒక చంద్రవంక" అన్న టైటిల్ తో ఆర్టిస్ట్ "అన్వర్" గారు పూనుకుని  ప్రచురించిన పుస్తకంలో "ఒక చెరగని ముద్ర చంద్ర" అని చంద్రగారి బొమ్మలతో నాకున్న అనుభవాల్ని నెమరువేసుకుంటూ నేను రాసిన వ్యాసానికి ఓ రెండు పేజీలు చోటు దక్కటం నా బొమ్మలు నాకందించిన వరం. ఆ వ్యాసం లోని ఆఖరి వాక్యం - "ఆయన ఎరుగని ఆయన కోట్లాది అబిమానుల సమూహంలో ఒక గిరిధర్". కానీ అది ప్రచురణ అయిన తరువాతి సంవత్సరం అదే ఆర్టిస్ట్ "అన్వర్, "మోషే దయాన్" గార్లతో కలసి 2017 లో హైదరాబాదులోని "చిక్కడపల్లి" లో నివాసం ఉంటున్న "చంద్ర" గారి ఇంటికి వెళ్ళి ఆయనతో రెండు గంటలపాటు ముచ్చటించిన నా అనుభవం, "చంద్ర" గారి బొమ్మలతో నాకున్న నా రెండు బొమ్మల ఫలితమే అన్న బలమైన నా విశ్వాసం. ఆయన ఎరుగని ఆయన కోట్లాది అబిమానుల సమూహంలో ఆరోజు నన్నెరిగిన ఆ "పున్నమి తెలుగు వెన్నెల చంద్రుడు" తనచేత్తో ఒక కాపీ నాకివ్వగా, మీ సంతకం పెట్టివ్వండి చంద్ర గారూ, పదిలంగా దాచుకుంటాను అని నేనడగ్గా, నేను ఆయన పక్కన కూర్చుని చూస్తుండగా స్వయంగా నాకోసం ఆ పుస్తకంలో "'గిరి' కి చంద్రుడు" అని రాసి నా చేతికివ్వటం ఈ జన్మలో నా బొమ్మల పుణ్య ఫలం.

ఇపుడున్నంతగా కమ్యూనికేషన్ వసతులు లేని ఆరోజుల్లో హైదరబాదులో ఎంత కష్టపడినా ఒక్క అభిమాన ఆర్టిస్ట్ నైనా కలిసే అవకాశమే రాలేదన్న "చిన్న బాధ" ఆ రోజు "చంద్ర" గారిని కలిశాక కాస్తంత తీరింది. అదీ నాకు పరిచయం అయిన ఇప్పటి తరం గొప్ప ఆర్టిస్ట్ లు "అన్వర్ గారు", "మోషే దయాన్ గారు" తో కలసి వారి సమక్షంలో "చంద్ర" గారిని కలవ(గలగ)టం.

ఆరోజు వారి ముగ్గురితో కలిపి గడిపిన సమయం ఎప్పటికీ అపూర్వం. గడచిన కాలంలో వెలుగు చూడని నా బొమ్మల అనుభవాల అనుభూతుల్లో ఈ "వెన్నెల్లో ఆడపిల్ల" అందించిన అనుభూతి ఎప్పటికీ ఓ ప్రత్యేకం...

"గత కాలపు కిరణాల్లో ఇప్పటికీ కదలాడే అందమైన జ్ఞాపకం - వెన్నెల్లో ఆడపిల్ల."
~ గిరిధర్ పొట్టేపాళెం

~~ ** ~~ ** ~~

("నెచ్చెలి" పత్రిక కోసం ప్రత్యేకంగా "బొమ్మల్కతలు" శీర్షికన నెల నెలా మాట్లాడుతున్న నా బొమ్మలు)

నా తొలినాళ్ళ బొమ్మల ప్రపంచంలో జీవం పోసుకుని వెలుగు చూడని నా బొమ్మలకి వెలుగు చూపే ప్రయత్నంలో మాట్లాడి ఆగిన నా కొన్ని "బొమ్మల జీవిత కథలు" నచ్చి, ఆపకుండా ఇదెందుకు కొనసాగించకూడదు అంటూ నన్నడిగి ప్రోత్సహించిన "నెచ్చెలి" పత్రికా సంపాదకులు "శ్రీమతి గీత" గారికి ధన్యవాదాలతో 🙏 ... 

Saturday, February 8, 2025

I am incomplete...

Ballpoint Pen on Paper 8" x 11"
Reference: Padma Bhushan Shobana

"I am incomplete without Art." ~ Giridhar Pottepalem



Friday, February 7, 2025

వెలుగు చూడని నా "బొమ్మలు చెప్పే కథలు" - 28 . . .

 
Padma Bhushan Shobana - Autographed Sketch
Classical Dancer & Indian Actress 
Pencil on paper (11" x 14")

గిర్రున తిరగే కాలం ఎవరికోసమూ ఒక్క క్షణం కూడా ఆగదు. కాలంతో అనుక్షణమూ అలుపెరుగని పరుగే జీవితం. ఆగని కాలం పరుగు లాగే మన పరుగు నీ ఆపలేం, కానీ కొన్ని క్షణాలని మాత్రం పట్టి మన మదిలో బంధించి ఆపుకోగలం. మదిలో బంధీ అయిన అలాంటి క్షణాలే కాలక్రమేణా జ్ఞాపకాలై గాలుల్లా వీస్తూ అప్పుడప్పుడూ మదిలో సడి, సందడి చేస్తూ, ఒక్కొకప్పుడు అలజడి రేపుతూ ఉంటాయి. కాలంలో కలిసి కరిగి కనుమరుగయినా ఎప్పటికీ మనతోనే కలిసి ఉంటాయి.

చికాగో లో ఐదేళ్ళున్నాం. సిటీ నుంచి అరగంట దూరంలో సబర్బ్స్, నేపర్ విల్ టవున్ లో ఉన్న ఒక సంవత్సరం లో ఎప్పటికీ మర్చిపోలేని మూడు అద్భుత జ్ఞాపకాలు మదిలో ఇప్పటికీ అద్భుతంగా నిలబడి పోయాయి. అందులో ఒకటి "శోభన" గారు అరోరా శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి టెంపుల్ లో "సాంప్రదాయ" అన్న టైటిల్ తో చేసిన మూడు గంటల నృత్య రూపకం. నేపర్ విల్ లో మేముంటున్న అపార్ట్మెంట్స్ నుంచి పదిహేను నిమిషాల డ్రైవింగ్ దూరంలోనే ఉండేది టెంపుల్. కాబట్టి తరచూ వెళ్ళేవాళ్ళం. చాలా ప్రశాంతమైన ప్రాంగణం, విశాలంగా చూడ చక్కని టెంపుల్. అక్కడి పూజార్లు ఎక్కువగా తమిళం వాళ్ళు. హారతి, పూజలు, అర్చనలు అన్నీ చాలా సాంప్రదాయబద్ధంగా చేసేవాళ్ళు. మా రెండవ అబ్బాయి "భువన్" అన్నప్రాసన కూడా అక్కడే చేయించాం. "భువన్" పుట్టినపుడు అమ్మ వచ్చి మాతో ఉన్న కొద్ది నెలలు అమ్మని తీసుకెళ్ళిన అతి కొద్ది ప్రదేశాలలో ఈ టెంపుల్ కూడా ఒకటి. అలా ఆ టెంపుల్ లో చాలా జ్ఞాపకాలున్నాయి.

దీపావళి సెలెబ్రేషన్స్ ఆ టెంపుల్ లో బాగా చేసేవాళ్ళు. ప్రత్యేక పూజలతోబాటు సాయంత్రం చీకటి పడ్డాక టెంపుల్ బయట ఫైర్ వర్క్స్ కూడా ఉండేవి. అంతే కాకుండా ఆ ప్రాంగణంలో  "దీపావళి టపాసులు" కొని కూడా కాల్చుకోవచ్చు. 2003 దీపావళి సాయంత్రం "శోభన" గారి ప్రత్యేక సాంప్రదాయ నృత్యం ఉందని తెలిసి ముందుగానే టికెట్స్ బుక్ చేసుకున్నాం. నిజానికి నాకప్పుడు "శోభన" గారు కొన్ని తెలుగు సినిమాల్లో నటించిన హీరోయిన్ గా మాత్రమే తెలుసు. గొప్ప డ్యాన్సర్ అని తెలీదు. డ్యాన్స్ అంటే నాకున్న ఇష్టంతో హైదరబాద్ లో DGP (డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్) ఆఫీస్ లో పని చేస్తున్నపుడు ఎదురుగానే ఉండే "రవీంద్ర భారతి" లో అప్పుడప్పుడూ ఆఫీస్ అయ్యాక సాయంత్రం ఏవైనా డ్యాన్స్ ప్రోగ్రామ్స్ ఉంటే వెళ్ళి చూస్తుండేవాడిని. అంతకు మించి ప్రొఫెషనల్ కళాకారుల డ్యాన్స్ ఎపుడూ చూడ్లేదు.

సాయంత్రం 7 గంటల ప్రోగ్రామ్ కి ఆరోజు మధ్యాహ్నం 4 కల్లా రెడీ అయి కూర్చున్న నాకు మదిలో తళుక్కున మెదిలిన ఆలోచన- "శోభన" గారి బొమ్మ వేసి తీసుకెళ్ళి వీలైతే కలిసి ఆటోగ్రాఫ్ తీసుకుంటేనో. ఆలోచనే తడవుగా అప్పటికప్పుడు కూర్చుని ఆ ప్రోగ్రామ్ పాంప్లెట్ మీద ప్రింట్ అయిన బ్లాక్ అండ్ వైట్ నృత్య భంగిమ నే చూసి ఈ బొమ్మ గబ గబా పెన్సిల్ తో వేశాను. కాలేజ్ డేస్ లో నా బొమ్మల ప్రస్థానం వాటర్ కలర్ పెయింటింగ్స్ దాకా వచ్చి, ప్రొఫెషనల్ లైఫ్ తో ఒక పదేళ్ళు బొమ్మలు వేయటంలో గ్యాప్ వచ్చి ఆగినా, అడపా దడపా అప్పుడప్పుడూ ఏవో బొమ్మలు గీస్తూనే ఉండేవాడిని. అయితే అప్పటికి గత కొన్నేళ్ళుగా సీరియస్ గా బొమ్మలు వేసిందయితే లేదు. పెయింటింగ్స్ లాంటివి వేసేందుకు నా దగ్గర సరయిన మెటీరియల్ కూడా అప్పుడు లేకపోవటంతో పెన్సిల్ తోనే అప్పుడప్పుడూ ఏవో గీసేవాడిని.

అలా వేసిన ఆ బొమ్మని మాతో తీసుకెళ్ళాను. టెంపుల్ కింద బేస్ మెంట్ లో ఉన్న హాల్ లో ప్రోగ్రామ్. అన్ని సీట్స్ ఫుల్ అయ్యాయి. లైట్స్ ఆఫ్ అయ్యాక "శోభన" గారు స్టేజ్ మీదికొచ్చి తను చేస్తున్న నృత్యం గురించి ఇంగ్లీష్ లోనే వివరిస్తూ చాలా చక్కగా మాట్లాడారు. మాట్లాడిన తీరు చాలా ఆకట్టుకుంది. ఇంకా డ్యాన్స్ చూడలేదు, ఒక సినిమా హీరోయిన్ గా నాకు తెలిసిన "శోభన" గారు అంతకన్నా ఇంకేదో ఎక్కువ అని మాత్రం అప్పుడే గ్రహించాను. ప్రోగ్రామ్ ముందు ఎవ్వరూ ఫొటోస్ కానీ, వీడియోస్ కానీ తియ్యొద్దని చాలా స్ట్రిక్ట్ గా "శోభన" గారే నొక్కి మరీ మరీ  చెప్పారు, కారణం ఏకాగ్రత దెబ్బతింటుందనీ, చేస్తున్న నృత్యానికి న్యాయం చెయ్యలేమనీ వివరించి మరీ చెప్పారు. "సాగర సంగమం" లో "ఓం నమః శివాయ" పాట గుర్తొచ్చింది. ఫొటోస్ తియ్యాలని SLR కెమెరా, వీడియో కూడా తియ్యాలని క్యామ్ కార్డర్ తీసుకెళ్ళాను. అంతగా చెప్పాక ఇక వాటికి బయటికి తీసే సాహసం చెయ్యలేదు. నేనే కాదు ఎవ్వరూ చెయ్యలేదు.

మూడు గంటల పాటు ఏకధాటిన మధ్యలో నాలుగైదు నృత్యం బ్రేక్స్ లో తరువాతి రూపకం ని వివరిస్తూ, ఆ ప్రోగ్రామ్ లో ప్రధాన నృత్యకారిణీ ఆమే అయిన "శోభన" గారే స్టేజి మీద వక్త, అంతా తనే అయ్యి నిశ్శబ్ధ వాతావణం సృష్టించి ఎంతో గొప్పగా చేసి అలరించి, చివర్లో అందరి కరతాళధ్వనులతో  మెప్పించారు. ఆఖర్న ఆ నృత్యరూపకం డిజైన్ చేసింది కూడా తనే అని చెప్పటం తో, "ఇంత గొప్ప నృత్య కళాకారిణి యా" అన్న నా ఆశ్చర్యానికి అవధుల్లేవు. ఒక్క "రుద్రవీణ" లో తప్ప ఇంకే సినిమాలో "శోభన" గారు నృత్యం పెద్దగా చూసిన గుర్తులేదు. ఏ తెలుగు సినిమాలో కూడా చెయ్యలేదు. కమెర్షియల్ సినిమాలపైపు పరుగెడుతున్న 1980 దశకం లో ఆమె నటించిన సినిమాలు, బహుశా ఏ డైరెక్టర్ ఆ కోణంలో ఆమెతో సబ్జెక్ట్ చెయ్యలేదు, చేసుంటే బాగుండేది అనిపించింది. ప్రోగ్రామ్ అయ్యాక అప్పటికే రాత్రి 10 కావటంతో హాల్ అంతా ఖాళీ అయిపోయింది. స్టేజి మీద "శోభన" గారు, తనతో నృత్యం చేసిన డ్యాన్సర్స్ ట్రూప్ మాత్రమే మిగిలారు. అంతా మూడు గంటల నృత్యంతో చాలా అలసిపోయి ఉన్నారు, "ఆకలి గా ఉంది" అని తోటి కళాకారిణులతో "శోభన" గారు మాట్లాడటం వినిపించింది. తపటాయిస్తూనే బొమ్మ తీసుకుని స్టేజి మీదికెళ్ళి పలకరించి, బొమ్మ చూపించి ఆటోగ్రాఫ్ కోసం అడిగాను. చూసి "ఇది నేనేనా, చాలా బాగుంది" అంటూ పెన్ తో ఆటోగ్రాఫ్ చేశారు. మా ఆవిడ, పిల్లల్తో ఒక ఫొటో కూడా తీశాను. ఆ రోజలా చేసిన నృత్యరూపకం తో "శోభన" గారు "సినీ హీరోయిన్" గా కాక "ఒక గొప్ప నృత్య కళాకారిణి" గానే నాకెప్పటికీ గుర్తుండిపోయారు.

తర్వాత అదే టెంపుల్ లో ఒకసారి గాన కోకిల "సుశీల" గారి ప్రోగ్రామ్ ఉందంటే టికెట్స్ కొనుక్కుని వెళ్ళాం. లైవ్ లో "సుశీల" గారి కంఠం వినటం చాలా బాగా అనిపించినా, ఒకటీ అరా తప్ప ఎక్కువ తమిళం పాటలే పాడి తమిళం లోనే మాట్లాడ్టం నాకెందుకో కొంచెం మనసుకి కష్టంగా అనిపించింది. ప్రోగ్రామ్ అయ్యాక కలిసి పలకరించాము, అయితే "సుశీల" గారి బొమ్మ వేసి తీసుకెళ్ళలేకపోయాను, అయినా బయట కార్ లో నా స్కెచ్ బుక్ ఉండటం గుర్తొచ్చి, వెళ్ళి తీసుకొచ్చి అందులో ఒక ఖాళీ పేజి లో ఆటోగ్రాఫ్ అడిగాను. బుక్, పెన్ కూడా చేతిలోకి తీసుకుని "తెల్ల కాగితం మీద నేను పెట్టను" అని ఇచ్చేశారు. బిత్తరపోయి "వేరే పేజీలు చూపించి, ఇది నేను బొమ్మలు వేసే స్కెచ్ బుక్, మీ బొమ్మ వెయ్యలేకపోయాను, ఈ పేజి లో పెడితే ఆటోగ్రాఫ్ తో ఉండే మీ బొమ్మ వేద్దామని" అన్నాను. "భలే వారే మీరు, తెల్ల కాగితం మీద సంతకం పెట్టించుకుని నా అస్తి అంతా రాయించేసుకుందామనా, నేను పెట్టను గాక పెట్టను" అని మరింత కఠినంగా అన్నారు. ఆ మాటతో నా మనసు మూగబోయింది, మది చిన్నబోయింది. అయినా, అప్పుడు జేబులో ఉన్న ప్రోగ్రామ్ టికెట్ ముక్క తీసి దాని మీద పెట్టమని అడిగితే పెట్టారు. ఇంజనీరింగ్ కాలేజి లో ఉన్నపుడు మేము అనుకునే ఒక మాట జ్ఞాపం గుర్తొచ్చింది- ఎక్కడో ఎప్పుడో ఇలానే ఇళయరాజా గారిని కొంచెం కఠినంగా ఏదో అన్నారని అందుకే తర్వాత సుశీల గారితో పాడించటం మానేశారనీ - జ్ఞాపకం వచ్చి నిట్టూర్పు నవ్వుతో వెనుదిరిగాను. ఆ టికెట్ ముక్క మీద పెట్టిన ఆమె సంతకం ఎక్కడ పడి పోయిందో, నా దగ్గరైతే ని(వి)లువ లేదు.

అదే టెంపుల్ లో ఒకసారి NTR కాలం నాటి నటీమణి "రాజసులోచన" గారినీ కలిశాం. పక్కనే నిలబడ్డ మమ్మల్ని ఆవిడే పలకరించి మాట్లాడారు. నేనైతే గుర్తు పట్టలేదు, ఆవిడ చెప్పేదాకా. ఇప్పుడు చికాగోలోనే వాళ్ళ అమ్మాయి దగ్గరే ఉంటున్నానని చెప్పారు. తర్వాత రెండు మూడు సార్లు అలానే టెంపుల్ లోనే కలిశారు, కలిసినప్పుడల్లా మమ్మల్ని గుర్తుపెట్టుకుని చాలా ఆప్యాయంగా పలకరించేవారు.

అలానే ఒకసారి మరో టెంపుల్ లో సినీ హీరో "సుమన్" గారిని ఒక తెలుగు పండగ ఫంక్షన్ లో కలిశాం. పిల్లల్ని దగ్గరికి తీస్తూ చాలా బాగా మాట్లాడారు. ఇంకా "S.P. బాలు" గారినీ, "S.P. శైలజ" గారినీ, "మల్లిఖార్జున్, పూర్ణిమ" గార్లనూ చికాగో లో వాళ్ళు నిర్వహించిన ఒక మ్యూజికల్ కన్సర్ట్ లో కలిసిన అనుభూతి చాలా తియ్యనిది. ఆ తియ్యని భావాలన్నీ "బాలు" గారి దీవెనలతో సంతకం పెట్టిన, అప్పటి బాలు గారి బొమ్మ వెలుగుని చూస్తూ మళ్ళీ ఎప్పుడైనా మాట్లాడితేనే బాగుంటుంది. ఇలా సెలెబ్రిటీస్ ని ఇండియా లో కలవాలంటే అంత సులభం కాదు. అక్కడి అధిక జనాభా తో అంత అందుబాటులోకి రారు.

చికాగో లో ఉన్న ఆ కొద్ది కాలంలో మూడు అనుభూతులు మాత్రం ముచ్చటగా ఎంతో గొప్పగా మదిలో అలానే నిలిచి పోయాయి. ఒకటి "బాలు గారి మ్యూజికల్ కన్సర్ట్", రెండు "శోభన గారి నృత్యం",  మూడు అపుడే ఆవిష్కరించిన అద్భుతమైన శిల్పకళా కట్టడం, ప్రపంచ ఎనిమిదవ వింత అని చిచాగో న్యూస్ పేపర్స్ సైతం కొనియాడిన "BAPS, శ్రీ స్వామి నారాయణ టెంపుల్". ఈ మూడు కళ్ళారా చూసి స్వయానా పొందిన అనుభూతులు కలకాలం తియ్యగా, నా మదిలో అద్భుతాలుగా మిలిగి పోయాయి.

ఈ మధ్య "శోభన" గారిని భారత ప్రభుత్వం ఏటా కొందరిని ఎంపిక జేసి రిపబ్లిక్ డే నాడు ప్రకటించి బహూకరించే అతున్నత పురస్కారాల్లో ఒకటైన "పద్మ భూషణ్" వరించిందని తెలిసి చాలా సంతోషం వేసింది. నాట్య కళకే అంకితం అయిన ఆవిడ ఇప్పుడు డ్యాన్స్ స్కూల్ నడుపుతూ ప్రపంచం అంతటా వివిధ నృత్యరూపకాల ప్రదర్శనలు ఇస్తూ ఉన్నారు. అలాంటి "నాట్య మయూరి" కి "పద్మ భూషణ్" పురస్కారం వచ్చి ఆ పురస్కారాని కే వన్నె తెచ్చినట్టయ్యింది. అంత గొప్ప కళాకారిణి బొమ్మ వెయ్యటం, ఆమెని కలవటం, ఆ బొమ్మ మీద ఆటోగ్రాఫ్ అంతా ఒక గొప్ప వరం. తర్వాత పన్నెండేళ్ళకి "శోభన" గారి నృత్యం ఫొటో ఆధారంగా ఒక వాటర్ కలర్ పెయింటింగ్ వేశాను. "బోస్టన్" లో ఒక "ఇండియన్ క్లాసికల్ మ్యూజికల్ ఫెస్టివల్" లో కొంతమంది ఇండియన్ ఆర్టిస్ట్ లము కలసి పెట్టిన పెయింటింగ్ ఎగ్జిబిషన్ లో ఒక కళాభిమాని చూసిందే తడవుగా మెచ్చుకుని "చెక్ బుక్" తీసి, పెట్టిన వెల రాసి, భద్రంగా ప్యాక్ చెయించుకుని పట్టుకుపోయారు.

ఐదేళ్ళపాటు చికాగో నుంచి బోస్టన్ వచ్చేయవలసి వచ్చింది. వచ్చే ముందు శ్రీ వెంకటేశ్వర టెంపుల్ పెద్దదిగా విస్తరణ చేస్తూ చేపట్టిన విరాళాల సమీకరణలో, రెండొందల డాలర్స్ డొనేషన్ కి ఒక ఇటుక రాయిపైన మనం ఇచ్చిన పేర్లు రాసి ఒక చోట చిరస్థాయిగా నిలబడి ఉండే కట్టడంలో నా వంతు భాగం అయ్యాను. మా చిన్నపుడే మమ్మల్ని వీడి వెళ్ళిపోయిన "నాన్న రామచంద్రయ్య, చెల్లెలు లక్ష్మి" ల తోబాటు, మాకోసమే పుట్టి తన జీవితం మాకోసమే అంకితం చేసిన "బామ్మ" పేర్ల మీద ఇచ్చి "బోస్టన్" వచ్చేశాము.

ఇప్పటికి 20 ఏళ్ళ సుదీర్ఘ కాలం గడచిపోయింది, మళ్ళీ ఇంతవరకూ "చికాగో" కి వెళ్ళనే లేదు, వెళ్తే టెంపుల్ కి వెళ్ళి ఆ రాయి మీద అక్షరాలు చేతుల్తో తాకి చూడాలనీ, అక్కడే "శోభన" గారి డ్యాన్స్ చూసిన ఆ అనుభూతిని, ఇప్పుడు మన మధ్య లేని "రాజ సులోచన" గారి పలకరింపుల్నీ, మళ్ళీ ఆ నేలపైన గుర్తుచేసుకోవాలనీ మాత్రం బలంగా మదిలో చాలా కాలంగా ఉంది. కాలం ఆ అవకాశం ఎప్పుడు ఇస్తుందో అని ఎదురు చూస్తూనే ఉన్నాను, ఇంకా ఇవ్వలేదు, కానీ ఇస్తుంది అని మాత్రం తెలుసు. ఎప్పుడో, ఎలాగో అన్నది మాత్రం ఆ కాలానికే తెలుసు...

"మనోనిశ్చయం ముందు కాలం తలవంచక తప్పదు."
~ గిరిధర్ పొట్టేపాళెం

~~ ** ~~ ** ~~

అప్పటి "శోభన" గారి ప్రోగ్రామ్ ప్రకటన...
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Sri Venkateswara Swami (Balaji) temple, Aurora, IL & The Chicago Tamil Sangam 
Jointly Present
A Grand Diwali Program
"SAMPRADAYA"
A Live Musical Dance Ballet
By
SHOBANA
Saturday, Oct 25 At 7:00 PM
At the Temple Auditorium
Donors & Patrons : $100, $50 (Seats Closer to the Stage)
General Seating: $25 and $15
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

("నెచ్చెలి" పత్రిక కోసం ప్రత్యేకంగా "బొమ్మల్కతలు" శీర్షికన నెల నెలా మాట్లాడుతున్న నా బొమ్మలు)

నా తొలినాళ్ళ బొమ్మల ప్రపంచంలో జీవం పోసుకుని వెలుగు చూడని నా బొమ్మలకి వెలుగు చూపే ప్రయత్నంలో మాట్లాడి ఆగిన నా కొన్ని "బొమ్మల జీవిత కథలు" నచ్చి, ఆపకుండా ఇదెందుకు కొనసాగించకూడదు అంటూ నన్నడిగి ప్రోత్సహించిన "నెచ్చెలి" పత్రికా సంపాదకులు "శ్రీమతి గీత" గారికి ధన్యవాదాలతో 🙏 ...

Saturday, September 7, 2024

వెలుగు చూడని నా "బొమ్మలు చెప్పే కథలు" - 24 . . .

క్రిస్టొఫర్ రీవ్ - సూపర్ మ్యాన్
Watercolors on Paper (8" x 11")

హాలీవుడ్ సినిమాలకు అప్పట్లో, అంటే 1980s లో భారతీయ చలన చిత్ర వెండి తెరలపై చాలా ప్రత్యేకమైన క్రేజ్ ఉండేది. అతి కొద్ది గొప్ప సినిమాలు మాత్రమే పాపులర్ అయ్యేవి, ఎంతగా అంటే చిన్న చిన్న టౌన్ లలో కూడా బాగా ఆడే అంతగా. జనాలకి ఎక్కువగానే చేరువయ్యేవి, ఎంతగా అంటే అందులోని హీరో పేరు కూడ గుర్తుపెట్టుకునేంతగా. ఇంగ్లీష్ మాటలు అర్ధం కాకపోయినా కూడా ఆ విజువల్స్, ఆ అద్భుతమైన చిత్రీకరణ అనుభూతి కోసం వెళ్ళి సినిమా చూసేవాళ్ళు. అప్పుడు భారతీయ భాషల్లోకి డబ్బింగ్ చేసే ప్రక్రియ ఉండేది కాదు. నా చిన్నప్పటి హైస్కూల్ డేస్ లో అయితే "బ్రూస్ లీ" కరాటే స్టిల్స్ ఉన్న నోట్ బుక్స్ కి ఎంతటి క్రేజ్ ఉండేదో ఇప్పటికీ బాగా గుర్తుంది. బ్రూస్ లీ "ఎంటర్ ది డ్రాగన్" ప్రపంచ సినిమా లోకాన్ని ఒక ఊపు ఊపేసింది. ఆ తర్వాత అమెరికన్ కామిక్ బుక్ సిరీస్ వరసలో ముందుగా వచ్చిన "సూపర్ మ్యాన్" కూడా అంతగా పాపులర్ అయ్యింది. "బ్రూస్ లీ" అంతలా ప్రతిఒక్కరికీ చేరువ కాకపోయినా సూపర్ మ్యాన్ సినిమాలో హీరో "క్రిస్టొఫర్ రీవ్" పేరు చాలా మందికి బాగా గుర్తుండేలా. క్రిస్టొఫర్ రీవ్ సూపర్ మ్యాన్ కాస్ట్యూమ్ లో ఉన్న స్టిల్స్ నాకైతే పోర్ట్రెయిట్ డైమన్షన్స్ కి ఒక కొలమానంగా అనిపించేవి.

అప్పుడప్పుడే కొలిచి గీసినట్టు, అచ్చుగుద్దినట్టు తెలుగు సినిమా హీరో, హీరోయిన్ల పోర్ట్రెయిట్స్ పెన్సిల్ తో  వేస్తూ కొంచెం కొంచెం నాసిరకం వాటర్ రంగుల బిళ్ళలతో పెయింటింగ్స్ మొదలు పెట్టిన నా ఇంటర్మీడియట్ కాలేజి రోజులవి. ఏదో ఆదివారం దినపత్రికలో నాకు దొరికిన సూపర్ మ్యాన్ స్టిల్ ఇది. ఆంధ్ర లొయోలా కాలేజ్, విజయవాడ లో ఇంటర్మీడియట్ మొదటి సంవత్సరం పరీక్షలు రాసి సమ్మర్ శలవులకి "కావలి" వచ్చినపుడు వేసింది. పరీక్షలు కూడా రాసి ఇంటికి రావటంతో రెండు నెలలు ఖాళీ సమయం. బొమ్మలు వెయ్యటం, పత్రికలు తిరగెయ్యటం, నవలలు దొరికితే చదవటం, రోజూ పొద్దున కావలిలో ఉన్న మూడు లైబ్రరీ లకి వెళ్ళి న్యూస్ పేపర్స్, మ్యాగజైన్స్ తిరగెయ్యటం, పెద్దమామయ్య ప్రింటింగ్ ప్రెస్ దగ్గరకెళ్ళి కాసేపు అక్కడ ప్రింట్ అవుతున్న మెటీరియల్స్, పాంప్లెట్స్, పెళ్ళి పత్రికలు గమనించటం, అప్పుడప్పుడూ సాయంత్రం ఏదైనా సినిమాకి వెళ్ళటం ఇవే శలవుల్లో నా వ్యాపకాలు. పొద్దున్నే లేచి రోజంతా ఈ వ్యాపకాలన్నీ చేసినా ఒక్కొకరోజు సాయంత్రం అయ్యేసరికి ఏమీ తోచేది కాదు. అప్పుడు ట్యూబ్ లైట్ వెలుతురులో నేలమీద కూర్చుని ప్యాడ్ పెట్టుకుని బొమ్మలు గీసుకుంటూ కాలక్షేపం చేసేవాడిని. నాసిరకం వాటర్ కలర్ బిళ్ళల పెట్టె ఒకటి, అన్న కొన్నది ఇంట్లో వాడకుండా పడిఉండేది. వాడి విశ్వోదయ హై స్కూలులో ఆర్ట్ క్లాస్ కోసమని కొన్నది. నాకు పెన్సిల్ తో వెయటం బాగా వచ్చాక, పెన్ను తో కొంత కాలం బొమ్మలేశాక, రంగుల మీదికి మనసు మళ్ళింది. వాడక అలా పడున్న ఆ వాటర్ రంగుబిళ్ళల పెట్టె నేను వాడటం మొదలుపెట్టాను, ఒక డజను దాగా వాటితో చిన్న చిన్న వాటర్ కలర్ పెయింటింగ్స్ వేశాను. వాటిల్లో ఈ "సూపర్ మ్యాన్" ఒకటి. రంగులు పేపర్ మీద వేస్తుంటే బాగా పాలిపోయినట్టుగా ఉండేవి . మిక్సింగ్ కి సరిగా సహకరించేవి కాదు. అయినా వాటిల్తోనే కొద్ది కాలం కుస్తీలు పట్టేవాడిని.

ఒక్కొకసారి ఏమీ తోచని నాకు తన స్కూల్ రికార్డ్స్ నన్ను రాయమని అమ్మ పని కల్పించేది. అమ్మ ఎప్పుడు అడిగినా రాయను అనకుండా శ్రద్ధగా అన్నీ రాసి పెట్టేవాడిని. అమ్మ కావలి "జిల్లా పరిషత్ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల" లో జూనియర్ అసిస్టంట్ గా, అంటే క్లర్క్ గా పని చేస్తుండేది. గర్ల్స్ హైస్కూల్ కి ఆనుకునే, పక్కన బాయ్స్ హైస్కూలు లో టీచర్ గా నాన్న పనిచేశారు. ఊహించని విధంగా మమ్మల్నీ ఈ లోకాన్నీ వీడి నాన్న పోయిన ఒక్క నెలకే అమ్మ జాబ్ లో చేరవలసిన పరిస్థితి ఎదురైంది. ధైర్యం చెప్పి అమ్మకి అన్నీ తనే అయ్యి మా తాతయ్య, అంటే అమ్మ నాన్న అమ్మతో తొలి అడుగులు వేయించారు. అప్పుడు మేమున్న పరిస్థితుల్లో అమ్మ ఉద్యోగం చెయ్యకపోతే మా మనుగడ చాలా కష్టం అయ్యేది. అమ్మ చదివిన పి.యు.సి (అంటే ఇంటర్మీడియట్) క్వాలిఫికేషన్ కి అమ్మకి ఆ గవర్నమెంట్ జాబ్ వచ్చింది. గర్ల్స్ హై స్కూలు మొత్తానికి అమ్మ ఒకటే క్లర్క్, స్కూలు రికార్డ్స్, నెల నెలా జీతాలు, పరీక్షల ఫీజులు, మార్కుల లిస్టులు, అన్నీ అమ్మ ఒక్కటే చూసుకునేది. నెల మొదటి వారం జీతభత్యాల లెక్కలు రాసి స్టాఫ్ అందరికీ బ్యాంకు నుంచి డబ్బులు తెచ్చి ఇచ్చే పని కూడా అమ్మదే. స్టూడెంట్స్ పరీక్షల ఫీజులు కట్టించుకుని ఆ డబ్బులు బ్యాంక్ లో వెళ్ళి జమ చేసే పనీ అమ్మదే. ఇలా నెల మొత్తం చాలా పని ఉండేది. పెళ్ళయ్యాక గృహిణిగా ఉంటూ ఇల్లు, సంసారం నాన్ననీ మమ్మల్నీ చూసుకుంటున్న అమ్మకి ఒక్క సారిగా జాబ్ చెయ్యాటానికి కావలసిన చదువున్నా ఆ పని బొత్తిగా తెలీదు, అనుభవం లేదు. స్కూల్ లో క్లరికల్, రికార్డ్స్ పని అస్సలు తెలీదు. ఉద్యోగంలో చేరిన రెండు మూడు నెలలు వాళ్ళ హెడ్మిస్ట్రెస్ అమ్మకి ఎంతో ధైర్యం చెప్పి చాలా సపోర్టివ్ గా ఉండి నేర్పించింది అని అమ్మ చెప్పేది.

శలవులకి నేను వచ్చినపుడల్లా ఆ రికార్డులు రాసే పని కొంతవరకూ నేనూ చేసిపెట్టేవాడిని. ఒక్కొక నెల పని భారంతో అమ్మ పడే టెన్షన్స్ కూడా ఇంకా గుర్తున్నాయి. పొద్దున 5 గంటలకి ముందే నిద్రలేచి కసువూ, కళ్ళాపి, ముగ్గుల పనులు ముగించి పాలు తీసుకుని రావటం, ఇంటి ఎదురుగా మున్సిపల్ కుళాయి దగ్గర బిందె లైన్లో పెట్టి నిలబడి మంచి నీళ్ళు పట్టుకోవటం, రోజుకి సరిపడా నీళ్ళు పట్టి తొట్టెలకీ, బకెట్లకీ పోసిపెట్టటం, మాకు కాఫీలు, టిఫెన్లూ చేసి పెట్టటం, అంట్లు కడిగి, బట్టలు ఉతికి ఆరేసి, మాకు మధ్యాహ్నానికి అన్నం, పచ్చడీ, కూరా వండి, అన్నీ వంటింట్లో సర్ది పెట్టి, తయారయ్యి తొమ్మిది గంటలకల్లా ఇంటికి తెచ్చుకున్న రికార్డు బుక్కులన్నీ పట్టుకుని నడచి స్కూలు కి వెళ్ళటం...ఇది రోజూ అమ్మ పొద్దున పని. ఆ పనుల్లో బయల్దేరే టైమ్ కొద్దిగా ఆలశ్యం అయితే పడే టెన్షన్ చాలా ఉండేది. అలాగే లంచ్ టైమ్ ఎర్రటి ఎండలో నడచుకుంటూ ఇంటికి వచ్చి గబగబా మాకు భోజనాలు పెట్టి, తనూ తిని స్కూలుకి పరుగులు పెట్టటం. సాయంత్రం నాలుగున్నరకి రాగానే బిందె పట్టుకుని నీళ్ళకోసం వెళ్ళటం, చీకటి పడే వేళకి మళ్ళీ వంటా, వార్పూ, పనులతో అలా అలసిపోతున్నా అలసట తెలియని మిషన్ లా తిరిగి తిరిగి అరిగిపోతూ కరిగిపోయిన కాలం తాలూకు రోజులవి.

ఇప్పటికీ గుర్తుంది, ఆ సంవత్సరం సమ్మర్లో నేనే ఒక నెల రికార్డులు అన్నీ రాసి పెట్టాను. వాటిల్లో సంతకాలు పెడుతూ హెడ్మిస్ట్రెస్ చూసి చాలా మెచ్చుకున్నారంట. నా చేతివ్రాత గుండ్రంగా ఉండేది. "విజయలక్ష్మీ ఎవరు రాశారు ఈ నెల రికార్డ్స్?" అని హెడ్మిస్ట్రెస్ అడిగితే, "మా చిన్నబ్బాయి గిరి, కాలేజి నుంచి శలవులకొచ్చాడు" అని చెప్పిందంట. సమ్మర్ లో స్కూలుకి శలవులు, అయినా అమ్మకి మాత్రం నెల మొదటివారం, చివరివారం రికార్డుల పని ఉండేది. అలా సమ్మర్ శలవుల్లో స్టాఫ్ అంతా పని చేయ్యకున్నా జీతాలు ఇవ్వాలి, క్లరికల్ పని తప్పదు కాబట్టి అమ్మకి సమ్మర్ శలవుల్లో నెల జీతంతో బాటు స్పెషల్ గా మరో 20 రూపాయలు వచ్చేది. ఆ సంవత్సరం వాళ్ళ హెడ్మిస్ట్రెస్ ఆ స్పెషల్ డబ్బులు అమ్మకి ఇస్తూ "ఈ 20 రూపాయలు మాత్రం మీ చిన్నబ్బాయికి ఇవ్వు" అని చెప్పిందంట. అమ్మ వచ్చి ఎంతో సంతోషంగా నాకు చెప్తే నేనూ ఎంతగానో పొంగిపోయాను. ఆ డబ్బులు నేను తీసుకోలేదు కానీ, ఒక రకంగా నా మొదటి సంపాదన అని చెప్పుకోవాలంటే మాత్రం అమ్మ కష్టార్జితంలో నా వంతుగా నేను సాయం చేసి సంపాదిచిన మొదటి సంపాదన అదే. అదే శలవుల్లో అమ్మతో ఒకసారి పొద్దున్నే తోడుగా స్కూలుకి వెళ్ళి ఒక రెండు గంటలు నేనూ అన్నా ఇద్దరం అక్కడ ఉన్నాం. అప్పుడు వాళ్ళ హెడ్మిస్ట్రెస్ రూముకి అమ్మ నన్ను తీసుకెళ్ళి పరిచయం చేసింది. నా గురించి, నా చదువు గురించీ హెడ్మిస్ట్రెస్ అడిగి తెలుసుకుంది. తర్వాత అమ్మ వాళ్ళ స్టాఫ్ అందరికీ నా గురించి కూడా చెప్పిందని అమ్మ చెబితే గుర్తుంది. సరిగ్గా పదేళ్ళ తర్వాత మొదటిసారి నేను TCS లో జాబ్ చేస్తూ లండన్ వెళ్ళినపుడు అమ్మ స్కూల్ లో ఆ విషయం వాళ్ళ హెడ్మిస్ట్రెస్ కి చెప్తే చాలా సంతోషపడిందని, వాళ్ళ స్టాఫ్ అందరికీ "విజయలక్స్మి చూడండి పిల్లల్ని ఎంత గొప్పగా చదివించి వృద్ధిలోకి తెచ్చిందో" అంటూ చెప్పిందని తెలిసి నేనూ చాలా పొంగి పోయాను. మా చెల్లెలు లక్ష్మి కూడా అదే స్కూలు లో చదువుతూ ఎప్పుడూ క్లాస్ ఫస్ట్ ఉండేది. ఆటల్లో, పోటీల్లో చురుగ్గా పాల్గొంటూ కాంపిటీషన్స్ లో ప్రైజెస్ అన్నీ తనకే వచ్చేవి. అలా మా గురించీ, అప్పటి మా ఫ్యామిలీ పరిస్థితి గురించీ బాగా తెలిసిన వాళ్ళ హెడ్మిస్ట్రెస్ కి, అమ్మంటే ప్రత్యేకమైన అభిమానం ఉండేది. 

ఈ బొమ్మలో కనిపించే "సూపర్ మ్యాన్" ఆ సినిమాలో సాదా సీదా మనిషే. కానీ తన ఎదురుగా ఏదైనా విపత్తు వస్తే అనుకోకుండా దివ్య శక్తి వచ్చి అతన్ని సూపర్ మ్యాన్ గా మార్చేస్తుంది. నయాగారా జలపాతంలో పడిపోతున్న చిన్న పిల్లని సైతం అందరూ అశ్చర్యంగా చూస్తుండగా గాలిలో ఎగురుతూ వెళ్ళి రక్షించి తీసుకుని వస్తాడు. ఇలా ఎన్నో సంభ్రమాశ్చర్యాలు కలిగించే సాహసాలు చేస్తుంటాడు. మా జీవితాల్లో అమ్మ నిత్యం చిన్న పిల్లలమైన మాకోసం మా కళ్ళ ఎదుటే రోజూ జీవితంతోనే సాహసాలు చేసింది. సినిమా మూడు గంటలే కాబట్టి ఆ సాహసం ఫలితం వెంటనే కనబడేలా తియ్యాలి. నిజ జీవితంలో ఇలాంటి అమ్మలు చేసే సాహసాల ఫలితాలు పిల్లలు పెద్దయ్యి ఎదిగి వృద్ధిలోకి వచ్చాక మాత్రమే కనిపిస్తాయి.

ఏ శక్తీ అండగా లేకున్నా సరే ఒంటరిగా జీవితంతో పోరాటం చేసి పిల్లల జీవితాల్ని తీర్చిదిద్ది వాళ్ళని గెలిపించి తను గెలిచే ప్రతి అమ్మ ఒక సూపర్ వుమన్. సూపర్ మ్యాన్ అవ్వాలంటే అదృశ్య శక్తులూ, దివ్య శక్తులూ తోడవ్వాలేమో. సూపర్ అమ్మ అవ్వాలంటే ఏ శక్తీ తోడు అవసరం లేదు. భూమిపై అమ్మ సూపర్ మ్యాన్ ని మించిన పెద్ద సూపర్ శక్తి...

"మానవాళికి దేవుడిచ్చిన దివ్య శక్తి అమ్మ."
~ గిరిధర్ పొట్టేపాళెం

~~ ** ~~ ** ~~

("నెచ్చెలి" పత్రిక కోసం ప్రత్యేకంగా "బొమ్మల్కతలు" శీర్షికన నెల నెలా మాట్లాడుతున్న నా బొమ్మలు)

నా తొలినాళ్ళ బొమ్మల ప్రపంచంలో జీవం పోసుకుని వెలుగు చూడని నా బొమ్మలకి వెలుగు చూపే ప్రయత్నంలో మాట్లాడి ఆగిన నా కొన్ని "బొమ్మల జీవిత కథలు" నచ్చి, ఆపకుండా ఇదెందుకు కొనసాగించకూడదు అంటూ నన్నడిగి ప్రోత్సహించిన "నెచ్చెలి" పత్రికా సంపాదకులు "శ్రీమతి గీత" గారికి ధన్యవాదాలతో 🙏 ...

Monday, August 5, 2024

వెలుగు చూడని నా "బొమ్మలు చెప్పే కథలు" - 23 . . .


Ballpoint pen on Paper (8.5" x 11")

నుకోకుండా కొన్ని కొన్ని అద్భుతంగా చేసేస్తాం, అనుకుని చేసినా అంతబాగా చెయ్యలేమేమో అనుకునేంతలా. ఈ బొమ్మ అలా అనుకోకుండా నేను ఒకప్పుడు చేసిన అద్భుతమే.

సిద్ధార్ధ ఇంజనీరింగ్ కాలేజి, కానూరు, విజయవాడ లో కంప్యూటర్ సైన్స్ ఇంజనీరింగ్ చదువుతున్న నాటి రోజులవి. అక్కడ చదివిన నాలుగు సంవత్సరాలు నా బొమ్మల ప్రస్థానంలో ఒక మలుపు తిరిగిన మైలురాయి, కలికితురాయి కూడా. హాస్టల్ లో సెకండ్ ఇయర్ లో నా పక్క రూమ్ లో ఉండే "వాసు" (శ్రీనివాస్ నీలగిరి, మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్) నాకు పరిచయమయ్యి మంచి మిత్రుడయ్యాడు. వాసు దగ్గర ఏదో మ్యాగజైన్ లో ప్రింట్ అయిన ఒక ఫుల్ పేజి కలర్ ఫొటో చూశాను. ఒక చిన్న పాప సముద్రం లోని నీళ్ళన్నీ తోడి తన బకెట్ లో నింపాలన్నట్టు ఆ నీళ్లల్లో దిగి చూస్తుండటం, చూడగానే నన్నెంతో ఆకట్టుకుంది. ఫొటో తీసిన ఫొటోగ్రాఫర్ చాలా గొప్పగా తీశాడు. అప్పట్లో మంచి ఫొటో చూస్తే దాని బొమ్మగా గియ్యాలనో, పెయింటింగ్ గా ట్రై చెయ్యాలనో అనిపించేది. ఈ బొమ్మ చూడగానే తీసుకుని బాల్ పాయింట్ పెన్ను తో వెయ్యటం మొదలు పెట్టాను. కళాదృష్టి కలిగిన వాసు కూడా అప్పట్లో నా బొమ్మలకు అభిమాని. వేసిన ప్రతి బొమ్మా పరికించి చూసేవాడు. నా బొమ్మల స్ఫూర్తి తో తనూ క్యారికేచర్స్ ట్రై చేస్తుండేవాడు. వాసు ది గుంటూరు, విజయవాడకి దగ్గరే కావటంతో నెలకి రెండుసార్లన్నా ఇంటికి వెళ్ళి వస్తుండేవాడు. ఒకసారి దీపావళి కి నలుగురు ఫ్రెండ్స్ ని ఇంటికి తీసుకెళ్ళాడు, రెండ్రోజులు సరదాగా గుంటూరు తిరిగాం. వెంకటేష్ "వారసుడొచ్చాడు" సినిమా కూడా చూశాం. అప్పట్లో తెలుగు వారపత్రికలు, సినిమాల్లో కొంచెం భిన్నంగా పబ్లిసిటీ డిజైన్ చేసే ఆర్టిస్ట్ లు వీళ్ళే నా బొమ్మల సాధనానికి గురువులు. చిరంజీవి "రుద్రవీణ" సినిమాలో "లంక భాస్కర్ గారు" సినిమా టైటిల్స్ లో కొత్తగా రాసిన ఇంగ్లిష్ ఫాంట్ కి ఆ సినిమా న్యూస్ పేపర్స్ పబ్లిసిటీ లో గీసిన చిరంజీవి బొమ్మలకీ చాలా ఆకర్షితుడ్నయ్యాను. ఆ ఇంగ్లీష్ ఫాంట్ ని అనుకరిస్తూ నోట్ బుక్స్ లో హెడింగ్స్, నా పేరూ రాసుకునే వాడిని.

నాలుగేళ్ళ ఇంజనీరింగ్ రెండవ సంవత్సరం పూర్తయ్యి, మూడవ సంవత్సరంలోకి అప్పుడే అడుగుపెట్టాం. నాలుగేళ్ళూ క్యాంపస్ లో హాస్టల్స్ లోనే ఉన్నాను. కాలేజి లో రెండు హాస్టల్స్ ఉండేవి. మొదటి రెండేళ్ళు ఓల్డ్ హాస్టల్ అని ఒకటి, చివరి రెండేళ్ళు న్యూ హాస్టల్ అని ఇంకోటి ఉండేది. న్యూ హాస్టల్ మంచి ఆర్కిటెక్చర్ తో కట్టిన బిల్డింగ్, మా కాలేజి సివిల్ ఇంజనీరింగ్ స్టూడెంట్స్ డిజైన్ చేశారు అని అనేవాళ్ళు. ట్రైయాంగిల్ ఆకారంలో ఆర్కిటెక్చర్ కొత్తగా ఉండేది. పక్కనే ఆనుకుని పొలాలు, కొద్ది దూరంలోనే కనిపిస్తూ ఉండే కానూరులోని "విజయలక్ష్మి సినిమా థియేటర్". మా హాస్టల్ నుంచి పెద్ద పొలం గట్టుమీద పది నిమిషాల్లో నడచి వెళ్ళొచ్చు, అక్కడే చాలా సినిమాలకి వెళ్ళేవాళ్ళం, ఎక్కువగా శనివారం సెకండ్ షోలకి, అప్పుడప్పుడూ మ్యాట్నీలకి. కొత్త సినిమాలు వస్తే మొదటిరోజు మ్యాట్నీకి ఇంజనీరింగ్ స్టూడెంట్స్ అని చెప్తే టికెట్స్ ఇచ్చేవాళ్ళు, క్యూ లో వెళ్ళే పనిలేదు, అయితే అలా వెళ్ళి నేర్పుగా చెప్పి టికెట్స్ తీసుకురాగల సత్తా అందరికీ ఉండేది కాదు, కానీ ప్రతి ఫ్రెండ్ సర్కిల్ లో అలాంటి వాడొకడుండేవాడు. మా ఫ్రెండ్స్ లో "బాలసుబ్రమణ్యం" అని తిరుపతి ఫ్రెండ్ విజయవాడలో ఏ థియేటర్ కెళ్ళినా మేనేజర్ రూమ్ కెళ్ళి కాలేజి పేరు చెప్పి తమాషాగా టికెట్స్ సంపాదించుకొచ్చేవాడు.

మూడవ సంవత్సరం వచ్చేసరికి పోస్టర్ కలర్ పెయింటింగ్స్ మొదలుపెట్టి వేస్తూ ఉన్నాను. అప్పటికి రెండేళ్ళు కాలేజ్ మ్యాగజైన్ లో నా బొమ్మలు ప్రింట్ అవటంతో చాలామందికి "గిరిధర్" అన్న పేరు స్టూడెంట్ గానే కాదు ఆర్టిస్ట్ గానూ సుపరిచయం అయ్యింది. ఫైనల్ ఇయర్ లో ఉన్నపుడు ఆర్ట్ మీద మక్కువ ఉన్న ఒకరిద్దరు జూనియర్స్ ఆదివారం మధ్యాహ్నం పనిగట్టుకుని నా రూమ్ కి వచ్చేవాళ్ళు ఏం పెయింటింగ్ వేస్తున్నానో చూట్టానికి. కాలేజి మ్యాగజైన్ అంటే గుర్తుకొచ్చే ఒక తమాషా సంఘటన. మొదటి సంవత్సరం పూర్తి చేసి రెండవ సంవత్సరంలోకి అడుగుపెట్టాం. కాలేజి మ్యాగజైన్ కి బొమ్మలు, కవితలు, ఆర్టికిల్స్, ఫొటోస్ సబ్మిట్ చెయ్యొచ్చు అని లిటరరీ క్లబ్ న్యూస్ బోర్డ్ లో నోటీస్ పెట్టారు. అది చూసి నేను వేసిన మూడు బొమ్మలు సబ్మిట్ చేస్తే మూడూ తీసుకున్నారు. అది తెలిసి నా ఫ్రెండ్ ఒకతను ఒక బొమ్మ తెచ్చిచ్చి నాతో వెయ్యించుకుని కింద తన పేరు కూడా నేనే రాసిస్తే సబ్మిట్ చేశాడు. అది తెలిసిన ఇంకో అతను నాకు పరిచయం కూడా లేదు, ఏదో వారపత్రిక పట్టుకొచ్చి అందులో ఒక బొమ్మ వేసి తన పేరు రాయమని ఇబ్బంది పెట్టి మరీ వేయించుకున్నాడు. తర్వాత ప్రింట్ అయిన మ్యాగజైన్ లో వాళ్ళిద్దరూ వాళ్ళ పేరు చూసుకుని మురిసిపోయారు గొప్పగా. నాకు మాత్రం నా మూడు బొమ్మలు, ఆ రెండు బొమ్మలూ కలిసి ఐదు బొమ్మలు ఏకంగా నా ఒక్కడివే ప్రింట్ అవటం చూసుకుని మురిసిపోయాను. తర్వాత ఆ ఇద్దరూ కొంచెం ఆందోళనకూడా పడ్డారు పాపం, ఎవరైనా వచ్చి బొమ్మ వేసివ్వమంటే ఏం చెయ్యాలా అని. కాలేజి తమాషాలు అలా(నే) ఉంటాయి.

న్యూ హాస్టల్ లో ఉన్న రెండేళ్ల కాలేజ్ లైఫ్ భలే ఉండేది. సీనియర్స్ అయ్యాం, ఇంకో ఒకటి రెండేళ్ళలో కాలేజి అయిపోతుంది. ఒక పూట మాత్రమే క్లాసులు. ప్రాక్టికల్స్ కంప్యూటర్ ల్యాబ్ కి పెద్దగా వెళ్ళేవాళ్ళం కాదు. ఎపుడన్నా వెళ్ళి అందరం ఒక్క సారి "మిని కంప్యూటర్ డంబ్ టర్మినల్స్" ముందు కూర్చుని లాగిన్ అయ్యి కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామ్ ఏదోటి రాద్దామని మొదలు పెట్టేసరికి లోడ్ ఎక్కువయ్యింది, సిస్టమ్ రీబూట్ చెయ్యాలి అరగంట పడుతుంది అని చెప్పేవాళ్ళు, హ్యాపీ గా హాస్టల్ కి వెళ్ళిపొయేవాళ్ళం, ఇంక మళ్ళీ వచ్చే పనిలేదు. అలా మధ్యాహ్నం పరీక్షలు లేకుంటే, సినిమాకి వెళ్ళకుంటే ఎక్కువగా బొమ్మలు వేస్తుండేవాడిని. ఫైనల్ ఇయర్ లో "సోవనీర్" అని ఒక బుక్ ప్రింట్ చేసి బ్యాచ్ లో అందరికీ ఇచ్చేవాళ్ళు. అందులో ఒక్కో పేజీకి ఒక్కొక్కరి చొప్పున ఆ ఇయర్ బ్యాచ్ లో అన్ని బ్రాంచ్ ల వాళ్లవీ పాస్ పోర్ట్ ఫొటో, అడ్రెస్స్, ఫొటో కింద ఒక తమాషా క్యాప్షన్, క్లాస్ మేట్స్ సెలెక్ట్ చేసిందే. క్యాప్షన్స్ సరదాగా ఉండేవి. నాకు నా క్లాస్ మేట్స్ అందరూ కలసి పెట్టిన క్యాప్షన్ "రవివర్మ ఆఫ్ ది కాలేజ్" అని. తమాషాగా అనిపించింది, నన్ను రవివర్మ తో పోల్చటం ఏంటి అని. అప్పట్లో ఇండియా మొత్తం మీద బ్రిటీష్ కాలం నాటి "రాజా రవివర్మ" అంత పాపులర్ పెయింటర్.

అప్పట్లో చాలా బొమ్మలు ఈ బొమ్మలాగే క్యాజువల్ గా గియ్యటంతోనే మొదలయ్యేవి. ముందుగా అవుట్ లైన్ వేసుకోవటం, పేపర్ మీద కంపోజిషన్ చేసుకోవటం ఇలాంటివేవీ ఉండేదికాదు. అలా పెన్నుతో గీస్తూ పూర్తిచేశాక చుట్టూ బార్డర్ ఇండియన్ ఇంక్ తో వేసేవాడిని. అప్పటికి పెన్సిల్, బాల్ పాయింట్ పెన్ బొమ్మల్లో కమాండ్ వచ్చేసుంది కనుక ఈ బొమ్మలో గమనిస్తే షేడ్స్ సులభంగా వెయ్యగలిగాను. ఆ హెయిర్, హ్యాట్, బాడీ వెనుక భాగం నీడల ఛాయల్లో ఇది కనిపిస్తుంది. ఎదురుగా సముద్రపు నీళ్ళ ని అంత శ్రద్ధగా వెయ్యకపోయినా సముద్రం అనిపించేలా గీసిన సన్నని గీతల షేడ్స్ రియలిస్టిక్ గా లేకున్నా సముద్రాన్ని మాత్రం తలపిస్తుంది చూస్తుంటే. ఇప్పుడు వేసే బొమ్మల్లో అక్కడక్కడా లోపాలు కనిపిస్తాయేమో కానే, అప్పటి పోర్ట్రెయిట్స్ బాడీ ప్రొపోర్షన్స్ మాత్రం పర్ఫెక్ట్ గా వేసేవాడిని, అంటే అంత ఎక్కువగా శ్రద్ధ ఉండేదన్నమాట ;)

కాలేజి లో ఫ్రెండ్స్ ఇచ్చిన ఉత్సాహం, ప్రోత్సాహం తో నా బొమ్మల ప్రయాణం నాలుగేళ్ళు కొత్త కొత్త ప్రక్రియలు చేస్తూ, మెళకువలు నేర్చుకుంటూ, మెటీరియల్ కోసం విజయవాడ నగరం అంతా గాలిస్తూ, ఆంధ్ర భూమి వారపత్రికలో వచ్చే ఉత్తమ్ గారి పెయింటింగ్స్ చూసి సాధన చేస్తూ ఎంతో ఉల్లాసంగా, ఉత్సాహంగా, అందంగా, ఆనందంగా సాగిపోయింది. కాలేజి అయ్యాక ఉద్యోగ వేటలో మా అందరి బాటలూ వేరయ్యాయి. ఎవరి విజయబాటల్లో వాళ్ళు పయనిస్తూ అన్ని దిక్కులకీ అందనంత దూరాలకి అందరం వెళ్ళిపోయాం. అస్థిరంగా మొదలుపెట్టిన కాలేజి బయట జీవిత ప్రయాణాలు స్థిరంగా కుదుటపడి జీవితాల్లో స్థిరపడ్డాం. విజయవాడ లో ఒక్కరూ లేరు, కొందరు వాళ్ళ స్వస్థలాల్లో ఇంజనీర్స్ గా, కొందరు హైదరాబాద్, సింగపూర్, కువైట్, అమెరికాల్లో ఉద్యోగాలు చేసుకుంటూ చాలాకాలం ఒకరికొకరు కమ్యూనికేషన్ లేకుండానే ఉండిపోయాం. త్వరత్వరగా మారిపోతున్న ఇప్పటి కాలం లో మళ్ళీ అందరం ఈమధ్యనే వెలుగులోకి వచ్చేశాం. మాట్లాడుకున్నపుడల్లా నా బొమ్మల ప్రస్థావన రాకుండా ఉండదు. నేను అప్పట్లో ఎక్కువగా వేసిన నా అభిమాన నటి "భానుప్రియ" ని గుర్తుచేసుకోకుండా ఉండరు. అమెరికాలో భానుప్రియ ఉండేది, నీ బొమ్మలు ఎప్పుడూ చూడ్లేదా అని కూడా అడుగుతుంటారు. లేదు, చూసుండదు. నా బొమ్మలు చూసినవాళ్ళు అతి కొద్దిమందే. ఆ కొద్ది మందిలో "భానుప్రియ" ఉండే ఛాన్స్ లేనే లేదు. ఎప్పుడూ ఎక్కడా వెలుగు చూడని నా కాలేజి రోజుల బొమ్మలు అవన్నీ. అవి చూసిన కాస్త వెలుగల్లా నా చుట్టూ ఉన్న మిత్రుల ముఖాల్లో సరదా, తామాషాల నవ్వులు, ఆ నవ్వులతోబాటు వాళ్ళ కళ్ళల్లో స్నేహ కాంతులు చిందిన అప్పటి వెలుగులే...

"ఆనాటి వెలుగులో ఈనాడు కదలాడే నీడలే జ్ఞాపకాలు."
~ గిరిధర్ పొట్టేపాళెం

~~ ** ~~ ** ~~

("నెచ్చెలి" పత్రిక కోసం ప్రత్యేకంగా "బొమ్మల్కతలు" శీర్షికన నెల నెలా మాట్లాడుతున్న నా బొమ్మలు)

నా తొలినాళ్ళ బొమ్మల ప్రపంచంలో జీవం పోసుకుని వెలుగు చూడని నా బొమ్మలకి వెలుగు చూపే ప్రయత్నంలో మాట్లాడి ఆగిన నా కొన్ని "బొమ్మల జీవిత కథలు" నచ్చి, ఆపకుండా ఇదెందుకు కొనసాగించకూడదు అంటూ నన్నడిగి ప్రోత్సహించిన "నెచ్చెలి" పత్రికా సంపాదకులు "శ్రీమతి గీత" గారికి ధన్యవాదాలతో 🙏 ...

Saturday, August 3, 2024

కళాభినేత్రి...

కళాభినేత్రి వాణిశ్రీ
ballpoint Pen on Paper (8.5" x 11")
 
చాలా కాలం నాటి కోరిక, నా చిన్నప్పటి అభిమాన నటి "వాణిశ్రీ" గారి బొమ్మ వెయ్యాలని. ఈరోజు సోషల్ మీడియా లో వాణిశ్రీ గారి పుట్టినరోజని తెలిసి, నాకిష్టమైన "ప్రేమ్ నగర్" సినిమా లోని "తేటతేట తెలుగులా..." పాటలో ఒక ఫ్రేమ్ ఎంచుకుని వేశాను, a quick line drawing with ballpoint pen.

💐   వాణిశ్రీ గారికి జన్మదిన శుభాకాంక్షలు!

Saturday, July 6, 2024

వెలుగు చూడని నా "బొమ్మలు చెప్పే కథలు" - 22 . . .


భానుప్రియ - శ్రావణ మేఘాలు, 1986
Ballpoint Pen on Paper 14" x 8"

చూట్టానికి పూర్తయినట్టే కనిపిస్తున్నా నేను కింద సంతకం పెట్టి, డేట్ వెయ్యలేదు అంటే ఆ బొమ్మ ఇంకా పూర్తి కాలేదనే. అలాంటి సంతకం చెయ్యని అరుదైన ఒకటి రెండు బొమ్మల్లో ఇది ఒకటి. ఈ బొమ్మ వేసినపుడు ఇంజనీరింగ్ రెండవ సంవత్సరం లో ఉన్నాను. కానీ కాలేజి హాస్టల్లో వేసింది కాదు. నా చిన్ననాటి మా ఊరు "దామరమడుగు" లో శలవులకి "బామ్మ" దగ్గరికి వెళ్ళి ఉన్నపుడు వేసింది. నాన్న పుట్టి పెరిగిన ఊరు "దామరమడుగు".

అప్పటికి పదేళ్ళు వెనక్కి వెళ్తే అక్కడే స్థిరపడాలని నాన్న ఇష్టంగా కష్టపడి కట్టుకున్న మా కొత్త ఇంట్లో నాన్న, అమ్మ, బామ్మ, అన్న, చెల్లి, నేను అందరం కలిసి ఉన్నాము. అందమైన అసలు సిసలు తెలుగు పల్లె వాతావరణం సంతరించుకున్న ఊరు. చుట్టూ ఎటు వెళ్ళినా, ఎటు చూసినా పచ్చని పైరుపొలాలు, చల్లని పైరగాలులు. ఊరికి ఒక చివర శివాలయం, చాలా పెద్ద గాలిగోపురం, విశాలమైన మండపాలతో తమిళనాడు దేవాలయ కట్టడాల మాదిరిగానే ఉండేది. ఎదురుగా మూడు రోడ్ల కూడలి, మధ్యలో పాతిన ఆంజనేయస్వామిని చెక్కిన రాయి, ఎప్పుడూ పసుపు పూసి కుంకుమ బొట్లుతో ఉండేది. ఊరి మొదట్లో కూడా అచ్చం ఇలాంటిదే ఇంకొక రాయి ఉండేది. అప్పట్లో గ్రామ దేవతగా ఆ ఊరికి ఆంజనేయస్వామి ని పెట్టుకుని ఉంటారు. శివాలయం ఎదురుగా ఉన్న రోడ్డుకి ఒక పక్కన మా ఇల్లు. మిద్దె మీదకెక్కితే ఇంటికెదురుగా పక్కనే ఉన్న మూడంతస్తుల మిద్దెకన్నా ఎత్తైన కొబ్బరి చెట్లు, ఆ చెట్లపైన గుంపులు గుంపులుగా తెల్లటి కొంగలు, కుడిపక్కన గాలిగోపురం, దూరంగా పచ్చని వరిపొలాలు, ఇంకా దూరంగా "కోవూరు థర్మల్ పవర్ స్టేషన్" లోని చాలా వెడలు, ఎత్తైన పేద్ద  సిమెంట్ గొట్టం, అందులోంచి లేచి మేఘాల్లో కలసిపోతున్న సన్నని పొగ, ఎంతో ఆహ్లాదంగా ఉండేది.

గట్టిగా మూడేళ్ళున్నామేమో ఆ ఊర్లో. నెల్లూరు, బుచ్చిరెడ్డిపాళెం కి మధ్యలో ఉంటుంది. మహాభారతం ని తెలుగులోకి అనువదించిన ముగ్గురు దిగ్గజ కవుల్లో ఒకరైన "తిక్కన సోమయాజి" పుట్టిన ఊరు "పాటూరు" కి వెళ్ళాలంటే మా ఊరు దగ్గర బస్సు దిగి రెండు మైళ్ళు మా ఇంటిమీదుగానే పచ్చని పొలాల మధ్య మట్టి రోడ్డులో నడచి వెళ్ళాలి. సారవంతమైన వ్యవసాయ భూమితో "మొలగొలుకులు" అనే ఒక ప్రత్యేకమైన వరి వంగడం పైరుకి ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రాంతం. అక్కడ ఎక్కువమంది ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయమే. ఎవరి పనులు వాళ్ళు చేసుకుంటూ కలిసి మెలిసి జీవించే చిన్న ఊరు, అందరికీ అందరూ తెలుసు. ఊరిలో ఎక్కువగా కమ్యునిస్ట్ భావజాలం నిండి ఉండేది. ప్రాచీన కులాల ప్రాతిపదికగా హెచ్చుతగ్గులు ఇప్పటికీ ఉగ్గుపాలతో నూరిపోస్తున్న (అ)నాగరిక సమాజంలో అప్పుడే అవి లేకుండా రూపు మాపారు. బడుగు బలహీన వర్గాలనీ, చదువునీ, చదువుకున్న వాళ్ళనీ గౌరవంగా చూసేవాళ్ళు. భూస్వాముల, సంపన్నుల ఆధిపత్యం అస్సలంటే అస్సలుండేది కాదు. ఒకరకంగా పేదవాడి మాటే ఎక్కువగా చెల్లుబాటయ్యేది. ఊరి కట్టుబాట్లు అలానే పెట్టుకున్నారు. ఎవరి మధ్యనయినా వివాదాలు తలెత్తితే పోలీసులకి ఊర్లో ప్రవేశం లేదు, ఊర్లో పెద్దమనుషులే కలిసి పరిష్కరించేవాళ్ళు. ఒకరకంగా అప్పటి సమాజంలో ఆ ఊరొక "ఆధునిక మైన పల్లె". అప్పటి నెల్లూరు జిల్లా కలెక్టర్ "సుజాతా రావు" గారికి అందుకనే ఆ ఊరంటే ప్రత్యేకమైన అభిమానం ఉండేది.

నా చదువు రెండవ తరగతి నుంచి నాలుగవ తరగతి దాకా ఆ ఊరి బళ్ళోనే సాగింది. మా ఊరు నుంచి మూడు మైళ్ళు దూరం "బుచ్చిరెడ్డిపాళెం". అక్కడి హైస్కూలులో నాన్న టీచర్. రోజూ సైకిల్ మీద స్కూలుకి వెళ్ళి వస్తుండేవాడు. "జక్కా వెంకయ్య" అని అప్పట్లో కమ్యూనిస్ట్ నాయకుడు, మా ఊరే, నాన్నకి చిన్నప్పటి ఫ్రెండ్ కూడా. ఆయన కుటుంబం వాళ్ళు కట్టించిన బడి అప్పుడు ఆ ఊర్లో ఉన్న "ప్రాధమిక పాఠశాల". ఒకటి నుంచి ఏడు తరగతుల దాకా ఉండేది. వరుసగా ఏడు రూములు, పొడుగ్గా వరండా, ప్రతి రూముకీ తలుపు, రెండు కిటికీలు, ప్రతి రెండు రూములకీ మధ్యన తలుపులేని ద్వారం. అది బడికోసమని కట్టినది కాదు, వడ్లు నిల్వచేసేందుకు కట్టిన రూములు కానీ బడికోసం ఇచ్చేశారు అనేవారు. బడి ఎదురుగా వడ్లుని బియ్యం గా ఆడించే మిషన్. మిషన్ అంటే చిన్నది కాదు మూడంతస్తుల ఎత్తులో ఒక ఫ్యాక్టరీ అంతుండేది. ఊర్లో ఉన్న రెండు వడ్ల మిషన్లలో ఇది చాలా పెద్దది. చుట్టూ ప్రహరీ గోడ, ఆనుకునే పచ్చని పొలాలు. బడి వెనకనే మల్లెపూల తోట, స్కూల్ ఎంట్రన్స్ దగ్గర ఉన్న సపోటా చెట్టు, ఆ పక్కనే ఇటుకరాళ్ళ బట్టీలు. ఇవన్నీ ఇప్పుడు తల్చుకుంటే అచ్చం చందమామ పుస్తకంలోని గ్రామాల బొమ్మాల్లోలా ఉండేవి ఆ చుట్టుపక్కల ప్రదేశాలన్నీ.

సాయంత్రం బడి అయ్యాక మా ఇంటి ఎదురుగా ఉన్న మెయిన్ రోడ్డు, ఆ చుట్టు పక్కలున్న అన్ని రోడ్లూ మా పిలకాయలవే. శిరి, గిరి (అంటే శ్రీధర్, గిరిధర్...అన్న, నేను), శీనయ్య, శివకుమార్ (వీళ్ళిద్దరూ అన్నదమ్ములు మా ఇంటి వెనకే ఇల్లు), మల్లిఖార్జున్ (ఈ మధ్యనే చనిపోయాడు), శీనడు, ప్రభాకర్ (మా చిన్నాన్న కొడుకు) మేము ఏడుగురం కలిసి ఆడని ఆట లేదు, పాడని పాటా లేదు. తెగ ఆడేవాళ్ళం. గోళీలు, బొంగరాలు, బిళ్ళంగోడు, గాలిపటాలు, తొక్కుడు బిళ్ళలు, దొంగా పోలీస్, డిమిండాల్, గాన్లు, టైర్లు, తాటి బుర్రలు కి పుల్ల గుచ్చి పంగాలు కర్ర తో తిప్పే బళ్ళు, సబ్బు పెట్టెకి దారం కట్టి లాగే బళ్ళు, చివరికి ఇళ్ళు కట్టేందుకు తోలి పెట్టిన ఇసుక కుప్పలు తిరుపతి కొండలుగా, ఇటుక రాళ్ళని ఎక్కుతున్న బస్సులుగా వాటిపైన తిప్పేవాళ్లం. దారిలో వస్తూ పోయే ఎద్దుల బండి వెనక పట్టుకుని కాళ్ళు పైకెత్తి కోతిలా వేళ్ళాడుతూ ఆ బండాయన వెనక్కి చూసి అరిచేదాకా చాలా దూరం పోయేవాళ్లం. వర్షాకాలంలో పెద్ద వర్షం వస్తే మా ఇంటి ఎదురుగా పొంగి పొర్లే కాలువ ఊరి చివరిదాకా పారి అక్కడి పొలాల మధ్య పారే "కోవూరు కాలువ" లో కలిసేది. ఆ కాలువల వెంట కాగితం పడవలు చేసి వాటితో పరుగులు తీసేవాళ్ళం. ఇక మా ఇంటి దగ్గరున్న దేవాలయంలో అయితే చెట్లూ, మండపాలూ, గోపురాలూ, గోడలూ అన్నీ మావే. అయితే ఆ దేవాలయం గోడలు ఎక్కి ఆడే ఆటల్లోమాత్రం నాకూ అన్నకీ మిగతా పిల్లలకన్నా కొంచెం స్వేచ్ఛ తక్కువ. ఎవరైనా చూస్తే నాన్నకి చెప్తారనే భయం. కొంచెం చీకటి పడబోయే దాకా చూసి మేము ఇంటికి రాకుంటే మెల్లిగా బామ్మ బయల్దేరేది నన్నూ అన్నని వెతుక్కుంటూ, "నాయనా శిరీ, గిరీ" అని పెద్దగా పిలుస్తూ. ఆ పిలుపు వినబడితే ఇంక ఎక్కడి ఆటలు అక్కడ కట్టు, ఎక్కడి వాళ్ళం అక్కడ ఆగి ఇళ్లకి బయల్దేరేవాళ్ళం. సాయంత్రం అయితే ప్రతి ఇంట్లోనూ "దాలి" అని వేసే వాళ్ళు. దాలి అంటే ఇంటి వెనక ఒక మూల చిన్న గుంట, అందులో ఒక పెద్ద కుండ ఎప్పుడూ పెట్టే ఉండేది. సాయంత్రం అయితే చుట్టూ గడ్డి పెట్టి మంట పెడితే నీళ్ళు కాగుతూ ఉండేవి. ఊర్లో సాయంత్రం అయితే దాదాపు ప్రతి ఇంటి వెనకనుంచీ పొగ పైకి లేస్తూ ఉండేది. వేడి నీళ్ల స్నానం చేసి, ఇంట్లో వోల్టేజి తక్కువగా ఉన్న లైట్ల వెలుగులో కాసేపు చదివి, భోజనం చేసి నిద్రపోయేవాళ్లం. ఎండా కాలం అయితే మిద్దెమీద పరుపుల పక్కలు, చుక్కలు చూస్తూ బామ్మ కథలు వింటూ నిద్ర పోయేవాళ్లం. చలికాలం అయినా, లేదా వర్షం వచ్చినా వరండాలో దోమతెర కట్టిన మంచాల మీద పక్కలు.

పండగలప్పుడైతే వాతావరణం భలే ఉండేది. వినాయక చవితి అయితే పొద్దున్నే లేచి పిలకాయలం ఊరి పొలాల గట్ల వెంట వెళ్ళి తిరిగి పత్రి, గరికె, పూలూ కోసుకుని వచ్చే వాళ్ళం. అందరివీ వరి పొలాలు కావడంతో ముఖ్యంగా "సంక్రాంతి పండగ" బాగా జరుపుకునే వాళ్ళు. పొద్దున్నే నెత్తిన రాగి గిన్నె, కాషాయం బట్టలతో, విభూది, నామం దిద్దుకుని, పూల దండ వేసుకుని నారదుడి అలంకరణతో భజన చేస్తూ బియ్యం కోసం వచ్చే హరిదాసులు. బియ్యం దోసిట్లో తీసుకెళ్ళి వేసేటపుడు కిందికి వంగి కూర్చుంటే ఆ గిన్నెలో బియ్యం వెయ్యటం భలే తమాషాగా ఉండేది. ఇంకా బుట్టలు పట్టుకుని గుంపులు గుంపులుగా ఎక్కడి నుండి వచ్చే వాళ్ళో చాలా మంది వచ్చేవాళ్ళు, చిన్న చిన్న పిల్లలుకూడా. అందరికీ ఒక బుట్టలో రెడీగా పెట్టుకున్న వడ్లు వేసే వాళ్ళం. సాయంత్రం అయితే వేషాలు వేసుకుని పాటలు, డ్యాన్సులు వేస్తూ ఇంటింటికీ వేషగాళ్ళు వచ్చేవాళ్ళు, వీళ్ళకి మాత్రం నిప్పట్లు (అంటే అరిసెలు), ఉప్పు చెక్కలు, బెల్లం చెక్కలు ఇవి మాత్రమే ఇవ్వాలి, ఇంకేం తీసుకోరు. రాత్రి కొంచెం పొద్దుబోయాక పెట్రొమాక్స్ లైట్స్ వెలుగు లో "కీలు గుర్రాల" ఆటలు, మా ఇల్లు దేవాలయం దగ్గర ఉండడంతో ఆ కూడలిలో వచ్చి చాలా సేపు ఆడేవాళ్ళు. వీళ్ళు ఏమీ ఆశించరు, కేవలం ప్రజలకి ఎంటర్టెయిన్మెంట్ కోసం అంతే. ఆ మూడు పండుగ రోజుల్లో  ఒకరోజు మాత్రం పొద్దు పోయాక దేవాలయం బయట స్టేజీ కట్టి డ్రామా వేసేవాళ్ళు. బాల నాగమ్మ, దుర్యోధన ఏకపాత్రాభినయం, గయోపాఖ్యానం ఇలాంటి నాటకాలు ప్రసిద్ధి. అప్పుడు మా ఇంటి ప్రహరీ గోడమీద,  మిద్దెపైనా కొంత మంది చేరేవాళ్ళు చూట్టానికి. ఎవర్నంటే వాళ్ళని బామ్మ చేరనిచ్చేది కాదు.

"బామ్మ" - దామరమడుగు అంటే గుర్తుకొచ్చే మొట్ట మొదటి వ్యక్తి బామ్మ. బామ్మ లేని మా జీవితం లేదు. మా జీవితాల్లో, ఆ ఊరితో, ఆ ఇల్లుతో అంతగా పెనవేసుకుపోయింది బామ్మ. మాకే కాదు ఊర్లో అందరికీ ఆమె బామ్మే. చిన్నా, చితకా, పిల్లా, పెద్దా అంతా "బామ్మా" అనే పిలిచేవాళ్ళు. సాయంత్రం అయితే మా ఇంటి వాకిట మెట్లమీద చేరేది. వచ్చే పోయే పిల్లా జెల్లా ఒక్కరినీ వదలకుండా, ప్రతి ఒక్కరినీ పలకరించాల్సిందే, అందర్నీ విచారించాల్సిందే. బామ్మకి గిట్టని వాళ్ళని మాత్రం పలకరించకుండా అట్టే తేరపారి చూసేది. ఎవర్నైనా పలకరిస్తే పలక్కుంటే మాత్రం విసిరే మాటల చురకలూ, ఛలోక్తులూ వాళ్ళకి సూటిగా తగలాల్సిందే. ఎవరైనా పలక్కుండా గమ్ముగా దగ్గరికొస్తే మాత్రం, "ఎవురయ్యా నువ్వా" అంటా తెలిసినా తెలియనట్టే పలకరించేది. అలా ఆ ఊర్లో అందరూ బామ్మకి పరిచయస్తులే.

ఆ ఊరు వచ్చిన రెండు మూడేళ్ళకే నాన్నకి "కావలి" ట్రాన్స్ఫర్ కావటంతో ఇల్లు, పొలం చూసుకునే పన్లు బామ్మకి అప్పగించి మేమంతా "కావలి" కి వెళ్ళిపోవాల్సి వచ్చింది. కావలికెళ్ళిన రెండేళ్ళకే అనూహ్యమైన మార్పులు జరిగి, పరీక్షలు రాసి సెలెక్ట్ అయి తొమ్మిదేళ్ళకే "ఆంధ్రప్రదేశ్ రెసిడెన్షియల్ స్కూల్, కొడిగెనహళ్ళి" లో నన్ను చేర్పించటం, ఎలాంటి దురలవాట్లూ లేని నాన్నకి గొంతు క్యాన్సర్ వచ్చి మమ్మల్ని వదిలి వెళ్ళి పోవటంతో, అందరూ ఉన్నా మాకే అండా లేని ఆ ఊర్లో, బామ్మ మా ఇల్లూ, పొలం చూసుకుంటూ వాటిని మాకోసం మా భవిష్యత్తు కోసం కాపాడుకుంటూ, చాలా ఏళ్ళు పాతబడే దాకా మా కొత్త ఇంట్లోనే ఒంటరిగా ఉండిపోవలసి వచ్చింది. అందుకనే మేము ప్రతి శలవులకీ "దామరమడుగు" వచ్చి కొద్ది రోజులు బామ్మ దగ్గరుండి వెళ్ళే వాళ్ళం. అప్పుడప్పుడూ బామ్మ "కావలి" వచ్చి మాతో కొద్ది రోజులు గడిపి వెళ్ళేది. 

అలా ఇంజనీరింగ్ చేస్తున్నపుడూ శలవుల్లో బామ్మ దగ్గరికి  వెళ్ళేవాడిని. అప్పటి చిన్ననాటి స్నేహితులంతా చదువుల్లోనో, ఊర్లల్లో వ్యవసాయాల్లోనో చేరి దూరమయిపోయారు. వెళ్తే ఒకరో ఇద్దరో ఇంటికొచ్చి పలకరించేవాళ్ళు. మిగిలిన రోజంతా నేనూ, అన్నా, బామ్మ, అమ్మా, సమయం ఒక మాత్రాన ముందుకి సాగేదే కాదు. రోజులు చాలా పెద్దవిగా అనిపించేవి. నేనూ అన్నా "క్యారమ్స్" ఆడే వాళ్ళం, పొలాల్లోకి వెళ్ళి వచ్చే వాళ్ళం, రేడియోలో పాటలు వినేవాళ్ళం, బీరువా తెరిచి మా చిన్నప్పటి నాన్న గురుతులు చూసుకునే వాళ్ళం. ఎంత చేసినా ఏం చేసినా రోజు మాత్రం ముందుకి కదిలేది కాదు. అలాంటప్పుడు ఒక్కోసారి కాగితం పెన్నూ తీసుకుని బొమ్మలు మొదలుపెట్టేవాడిని. అన్న ఆ ఊరికి వచ్చే ప్రతిసారీ నెల్లూరు బస్టాండులో "సితార" లేదా "జ్యోతిచిత్ర" సినీ వారపత్రిక కొనేవాడు. దాన్నే రోజూ అటూ ఇటూ తిరగేసే వాడు. అలా అప్పటి ఒక "సితార" పత్రిక ముఖచిత్రం మీద అచ్చయిన ఇంకో సితార "భానుప్రియ" నాట్య భంగిమని చూసి వేసిన బొమ్మ ఇది. నేను బొమ్మలు వేస్తానని తెలిసి ఆ ఊర్లో ఒక పిండి మిషన్ ద్వారం గడపకీ నన్ను అడిగి ఎర్రని బొట్లు, పువ్వులు పెయింట్ వేయించుకున్నారు. మా చిన్నాన్న ఇంటి సింహద్వారానికి పసుపు రంగు మీద నాన్న వేసిన ఎర్రని తామరపువ్వులు రంగు వెలిస్తే వాటిపైన నాతో మళ్ళీ అలాగే రంగులు వేయించుకున్నారు. అప్పటికి మనం బొమ్మలు బాగా వేస్తాం అని ఊర్లో ఫ్రెండ్స్ కి, కొంతమంది బంధువులకీ తెలుసు. వాళ్ళెవరైనా వస్తే నేను వేసిన బొమ్మలు చూసేవాళ్ళు, లేదంటే మనకి మనమే ప్రేక్షకులం, అంతే.

ఈ బొమ్మ వేసిన క్షణాలూ గుర్తున్నాయి. ఊరికే సరదాగా టైమ్ పాస్ కోసం బాల్ పాయింట్ పెన్నుతో మొదలు పెట్టిన బొమ్మ. కొంచెం వేశాక బాగా వస్తుంది అనిపించటంతో అలా మొత్తం వేసుకుంటూ వెళ్ళాను, బహుశా రెండురోజులు సమయం తీస్కునుంటానేమో, కానీ కావలి కి వెళ్ళాల్సిన రోజు రావడంతో పూర్తి చెయ్యకుండా నాతో తీసుకుని వెళ్ళిపోయాను. తర్వాత పాదాల కింది భాగం పూర్తి చెయ్యనేలేదు. కొన్నేళ్ళ తర్వాత ఎప్పుడో ఒకసారి కింద పచ్చ గడ్డిలా గీసి అక్కడ మాత్రమే పచ్చని రంగు వేశాను. ఇప్పటికీ సంపూర్ణం అయ్యీ కానీ అసంపూర్ణమయిన బొమ్మ ఇది.

అయితే ఇందులో అప్పటికి కొంత పదునెక్కిన నా పనితనం కొట్టొచ్చినట్టు కనిపిస్తుంది. ఏమాత్రం పెన్సిల్ వాడకుండా నేరుగా పెన్నుతో సరిదిద్దేందుకు తావు లేకుండా వేసిన బొమ్మ. అంటే ఎంత కాన్ఫిడెన్స్ ఉండి ఉండాలి. హావభావాలే కాదు, బాడీ ప్రపోర్షన్స్ కొలిచినట్టుండాలి, అందులోనూ నాట్య భంగిమ, ఏ మాత్రం పొల్లుపోయినా విభిన్నంగా అనిపిస్తుంది. అప్పటికే పోస్టర్ కలర్ పెయింటింగ్స్ మొదలు పెట్టి కొంచెం కొంచెం వేస్తూ ఉన్నాను. అందుకనేనేమో ఈ బొమ్మలోనూ ఆ చీరా షేడ్స్ కూడా పెన్నుతోనే అయినా పెయింటింగ్ ఛాయల్లోనే వేశాను.

మామూలుగా నా బొమ్మల్లో హెయిర్ మీద ఎక్కువ శ్రద్ధ పెట్టేవాడిని. ఇందులో కూడా పెట్టాను, కానీ ఇంకా పూర్తి కాలా, ఇంకొక రౌండ్ వేస్తే కానీ పూర్తి కాదు. ఇన్నేళ్ళు పూర్తి కానిది ఇక ఎప్పటికీ కాదు. ప్రతి ఆర్టిస్ట్ వేసే బొమ్మల్లో కొన్ని అసంపూర్ణంగా మిగిలిపోతుంటాయి. కారణాలంటూ ప్రత్యేకంగా ఏమీ ఉండవు, కొన్ని పూర్తి కావంతే. ఈ బొమ్మ పూర్తికాకపోవటానికి కారణమేమీ లేకున్నా పూర్తి కాని అసంపూర్ణమైన ఈ బొమ్మ నాకు మాత్రం సంపూర్ణ మైనదే. ఎందుకంటే - నా చిన్ననాటి మా పల్లెటూరి వాతావరణం, మేమందరం కలిసి ఉన్న మా ఇల్లు, ఆ గాలీ, ఆ నేలా, ఆ కాలం, కాలం మోసుకెళ్ళి పోయిన ఆనాటి జ్ఞాపకాలూ, వీటన్నిటినీ ప్రతి గీతలో పదిలంగా పది కాలాలపాటు సంపూర్ణంగా పదిలపరచుకుని, దాచుకుని, చూసిన ప్రతిసారీ కొద్ది క్షణ్ణాలైనా నాకు "పునర్జన్మ" ని ప్రసాదించి కరిగి పోయిన కాలంలో ఘనీభవించి పోయిన అప్పటి తియ్యని జ్ఞాపకాలని మళ్ళీ కదిలిస్తూ, మనసుని తాకి ద్రవిస్తూ...

"అసంపూర్ణమైన పనిలోనైనా ఒదిగిన జ్ఞాపకాలు మాత్రం సంపూర్ణమే." 
~ గిరిధర్ పొట్టేపాళెం

~~ ** ~~ ** ~~

("నెచ్చెలి" పత్రిక కోసం ప్రత్యేకంగా "బొమ్మల్కతలు" శీర్షికన నెల నెలా మాట్లాడుతున్న నా బొమ్మలు)

నా తొలినాళ్ళ బొమ్మల ప్రపంచంలో జీవం పోసుకుని వెలుగు చూడని నా బొమ్మలకి వెలుగు చూపే ప్రయత్నంలో మాట్లాడి ఆగిన నా కొన్ని "బొమ్మల జీవిత కథలు" నచ్చి, ఆపకుండా ఇదెందుకు కొనసాగించకూడదు అంటూ నన్నడిగి ప్రోత్సహించిన "నెచ్చెలి" పత్రికా సంపాదకులు "శ్రీమతి గీత" గారికి ధన్యవాదాలతో 🙏 ...