Portrait of Telugu Cine Hero Chiranjeevi from the movie Chiranjeevi
Ink and Pen on Paper 8" x 11"
చిరంజీవి - ఈ పేరులోనే ఒక మహత్తు దాగుంది. ఈ పదం తెలుగు సంస్కృతిలో ఆశీర్వాదం కి ప్రతీక. వయసులో తమకన్నా చిన్న వాళ్ళని ఆశీర్వదిస్తూ పలికే ఒక అద్భుతమైన సంస్కృత పదం ఇది. భారతీయ పురాణ ఇతిహాసాల్లో ఈ పదం యుగ యుగాలుగా మరణం లేక జీవించి ఉండే మహానుభావులకి మాత్రమే ఉపయోగించటం తెలిసిందే. అందులో ఎవరికైనా ముందుగా గుర్తొచ్చేది "అంజనీ దేవి" పుత్రుడు "ఆంజనేయుడు". కాకతాళీయంగా ఈ చిరంజీవీ అంజనీ దేవి పుత్రుడే! కాకతాళీయం అనేకంటే "విధి విలాసం" లేదా "దైవ నిర్ణయం" అనుకోవచ్చేమో! లేదంటే "శివ శంకర వర ప్రసాదు"డు పెరిగి పెద్దయ్యాక "చిరంజీవి" గా లోకానికి పరిచయం అవటం, ఆ మార్చుకున్న పేరు మహత్తు ఇంత బలీయంగా ఉండటం...అందరి జీవితాలకీ సాధ్యం కాదు.
నా టీనేజ్ నాటి బొమ్మల్లో సినీ తారలదే ప్రధమ స్థానం. అప్పట్లో సినిమా పత్రికలు విరివిగా వస్తూ ప్రత్యేక ఆకర్షణ గా నిలవటం, అందరికీ అందుబాటులో ఉండటం అందుకు కారణం ఒకటైతే, కొత్త తరం కథానాయకులతో తీరూ తెన్నూ, రంగూ రూపూ, మాటా పాటా, నడకా నటనా మార్చుకుంటున్న తెలుగు వెండితెర మరో కారణం. శలవుల్లో ఇంటికొస్తే రోజూ మా ఊరు "కావలి" లో ఏ థియేటర్ లో ఏం సినిమా ఆడుతుంది అని వాల్ పోస్టర్ల ద్వారా ఇట్టే తెలిసి పోయేది. అట్టా బజారు కెళ్ళి "పెండెం సోడా ఫ్యాక్టరీ", "సింగ్ స్వీట్ స్టాల్" దగ్గరకెళ్ళి చూస్తే చాలు, ప్రతి థియేటర్ హోర్డింగ్ ప్యానెల్స్ వరసగా వాల్ పోస్టర్లతో కనువిందు చేసేవి. ట్రంకు రోడ్డు పక్కన "సింగ్ స్వీట్స్ షాప్" ముందు ఒక్కొక్క హోర్డింగ్ కీ భూమిలో నాటిన రెండు సవక చెట్టు స్థంభాలు కి (కావలి సవక చెట్లకీ, బొంత రాళ్ళకీ పుట్టిల్లు) పైన కట్టిన వెదురు తడికె, దానిపైన మైదాతో అంటించిన వాల్ పోస్టర్లు. అప్పట్లో సినిమాలకి ఊర్లో ఇదే ప్రముఖమైన మార్కెటింగ్ సాధనం. కేవలం వాల్ పోస్టర్ చూసే సినిమాలకెళ్ళే వాళ్ళం. అంటే ఆ పోస్టర్లు డిజైన్ చేసే ఆర్టిస్ట్ కి అది ఎంత పెద్ద ఛాలెంజ్ నో ఊహించుకోవచ్చు. "ఈశ్వర్", "గంగాధర్" అప్పట్లో బాగా ప్రాచుర్యం పొంది ఎక్కువమందికి తెలిసిన పబ్లిసిటీ డిజైనర్ ఆర్టిస్టులు. సినిమా టైటిల్, పోస్టర్స్ చాలా ఆకర్షణీయంగా తీర్చి దిద్దే వారు. అందమైన పోస్టర్లున్న సినిమాలు థియేటర్ లో ఆడగలిగినన్ని రోజులాడి వెళ్ళిపోయాక ఆ సినిమా పోస్టర్లపైన అతికించిన కొత్త సినిమా పోస్టర్లు చూసి, అయ్యో అంత మంచి పోస్టర్ ఇంక చూడలేమా అని నా మనసు వాపోయేది. అలా "దాన వీర శూర కర్ణ" సూపర్ సైజ్ వాల్ పోస్టర్ కనిపించని రోజైతే నా మనసు విలవిల్లాడిపోయింది.
ఈ బొమ్మ "చిరంజీవి" సినిమాలో "చిరంజీవి" ఫొటో ఆధారంగా వేసింది. అప్పటి నా బొమ్మలన్నీ క్యాజువల్ గా ఏ (సినిమా) పత్రికో, న్యూస్ పేపరో తిరగేస్తున్నపుడు చూస్తే ఆకర్షించిన మరు క్షణమే పెన్నూ, పేపరూ పట్టుకుని గీసినవే. ప్లానింగ్, కంపోజిషన్, అవుట్ లైనింగ్...ఇలాంటి ప్రత్యేకమైన ప్రక్రియలేం లేవు, ఉన్నా మనకవేమీ తెలీవు. ఇంటర్ మీడియట్ అయ్యాక ఎండాకాలం శలవుల్లో ఇంటికొచ్చినపుడు వేసింది ఈ బొమ్మ. ఇంజనీరింగ్ ఎంట్రన్స్ పరీక్షలు రాసి రిజల్ట్స్ కోసం వెయిట్ చేస్తున్న రోజులేమో. మే నెల, మాంచి ఎండాకాలం. మేము అద్దెకుంటున్నది మా తాతయ్య చెల్లెలు "నారాయణవ్వ" పెంకుటింట్లోనే, ఒంగోల్ బస్టాండు సందులో కాస్త దూరం వెళ్తే "కోటి లింగం" హాస్పిటల్ అంటే రిక్షా వాళ్లందరికీ తెలుసు. అక్కడి "పోలువారి వీధి" లో రెండో ఇల్లు, పడమటి వాకిలి ఇల్లు అవటంతో మధ్యాహ్నం ఎండ వేడి ని తట్టుకుని సాయంత్రం దాకా ఇంట్లో మనగలగటం కత్తిమీద సామే. అమ్మ అయితే ఎండ సూటిగా రాకుండా వరండా కటకటాలకి దుప్పట్లు కూడా కట్టేది. అయినా లోపలికి దూరే సూర్యుడి వేడి తాకిడిని తట్టుకోవటం ఏ జీవి వల్లా అయ్యేది కాదు. పొద్దున వరండాలో కూర్చుని చదవటమో లేదా బొమ్మలేయటమో. మధ్యాహ్నం అయితే పక్కన సందులో పక్కింటి తురాయి చెట్టు నీడ న ఒక కుర్చీ వేసుకుని ఆ వేడి గాలుల మధ్యన కూచుని మళ్ళీ చదవటం, లేదా మళ్ళీ బొమ్మలెయ్యటం. సాయంత్రం అయితే కొంచెం తగ్గిన వేడి తాకిడి నుంచి ఉపశమనం కోసం అలా కాసేపు బయటికెళ్ళి తిరిగి రావటమో లేదా తోచిన బొమ్మ గియ్యటమో, ఇంతకన్నా పెద్ద షెడ్యూల్ ఏమీ ఉండేది కాదు నాకైతే. "చిరంజీవి" కి అప్పటికే రెండూళ్ళుగా పెద్ద అభిమానిని. "చిరంజీవి" సినిమానీ "కావలి" లోనే చూసిన గుర్తు. కొత్తగా ప్రయోగం చేసి ప్రేక్షకులని మెప్పించలేకపోయిన క్యారెక్టర్ లో నాకైతే ఈ సినిమా లో "చిరంజీవి" నటన బాగా నచ్చింది. "రాజా లా వెలుగు...మారాజై బ్రతుకు" అంటూ సినిమా మొదట్లోనే వచ్చే పాట భలే నచ్చేసింది. ఇందులో అంత పెద్ద పెద్ద అందమైన కళ్ళతోనే హావభావాలు ఒలికించగల నటి "భానుప్రియ" కి కళ్ళుండీ చూపులేని గుడ్డి అమ్మాయి వేషం ఇవ్వటం ఒక్కటే నచ్చలేదు. ఆ సినిమా నిర్మాత నీ, డైరెక్టర్ నీ తిట్టుకున్నా.
ఇక ఈ బొమ్మ లోగిలి లోనికి తొంగి చూస్తే, ఎక్కువగా కనిపించేది ఫౌంటెన్ పెన్ తో గీసిన బ్లాక్ ఇంక్ గీతలు. అక్కడక్కడా పేపర్ కనపడకుండా పూర్తి బ్లాక్ బ్లాక్స్ ఉన్న చోట బ్లాక్ స్కెచ్ పెన్ను తో గీసిన లావు పాటి స్ట్రోక్స్ ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తాయి. అప్పట్లో నాకు ఇంట్లో అందుబాటులో ఉన్న నాసి రకం నోట్ బుక్ పేపర్ మీద వేసిందే ఇది. ఏ పోర్ట్రెయిట్ అయినా ఎడమ కనుబొమ్మతో మొదలు పెట్టి అలా వేసుకుంటూ పోయేవాడిని. ఈ బొమ్మ వేస్తూ పోతే నడుము, మోచెయ్యి సగం వరకే పేపర్ లో పట్టి ఆ తర్వాత పేపర్ సరిపోక నన్ను పట్టి ఆపింది. అయినా నేనాగలా. ఆ వేసుకున్న జాకెట్, చెయ్యి కింది భాగం వరకూ వేసి బొమ్మ పూర్తిచెయ్యాలని నా సంకల్పం. ఆ బొమ్మ వేసిన పేపర్ ని ఇంకొంచెం పెద్ద పేపర్ మీద డయాగనల్ గా అంటించి, మిగిలిన భాగం పూర్తి చేశా. సంతకం మోచెయ్యి కింది భాగం కొంత, నడుము నుంచి కింది దాకా ఇంకో పేపర్ మీద వేసింది. అలా ఒక్కొకసారి వింత ప్రక్రియలు చేసేవాడిని. "Necessity is the mother of invention" అన్న నానుడి బహుశా ఇలా పుట్టిందే! అలా రెండు వేరు వేరు పేపర్స్ పైన ఆవిష్కరించిన బొమ్మ ఇదొక్కటే అనుకుంటా. అప్పటి దాకా ఒక్క వెంట్రుక కూడా చెదరని క్రాఫుతో కనిపించే యన్.టి.ఆర్, ఏయన్నార్, కృష్ణ, శోభన్ బాబుల (చిన్న రింగు మినహా) విగ్గులు వెయ్యటంలో ఏ మాత్రం థ్రిల్ ఉండేదే కాదు. "చిరంజీవి" రేగిన సొంత క్రాఫ్ లో ఉండడంతో ఆ హైర్ స్టైల్ ని ఇందులో ఆసక్తిగా వేశా. అప్పట్లో వేసిన బొమ్మల్లో జుట్టు వెయ్యటంలో ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టి వేసే వాడిని. తర్వాత "ఇంజనీరింగ్ కాలేజి" లో నా బొమ్మలు అభిమానించే ఫ్రెండ్ "వాసు" ఒకసారి నేను వేసిన "భాను ప్రియ" బొమ్మ చూసి, "హెయిర్ వెయ్యటం లో స్పెషలిస్ట్ గిరీ నువ్వు" అంటూ కితాబిచ్చాడు. అప్పటి దాకా నన్ను నేనే గమనించుకోలా, నిజంగానే హెయిర్ వెయ్యటం లో మరి కాస్త శ్రద్ధ పెడుతుంటానని. అదే శ్రద్ధ ఇప్పటికీ వేసే బొమ్మల్లో కనిపిస్తూనే ఉంటుంది.
తెలుగు హీరోల్లో "చిరంజీవి" ని ఎక్కువగా, ఎక్కువ కాలం అభిమానించా. కావలి "లత థియేటర్" లో ఇంటర్వల్ ముందు వేసిన "యమకింకరుడు" ట్రెయిలర్ చూసిన క్షణం నుంచీ మొన్నటి "సైరా నరశింహా రెడ్డి" దాకా. ఆ మధ్య ఆయన రాజకీయ "రంగ ప్రవేశం" చేస్తుంటే, మృదు భాషి, ఎవ్వరినీ నొప్పించని మనస్తత్వం కల వ్యక్తి, నిజంగా ప్రజలకి ఏదో మంచి చెయ్యలన్న తాపత్రయంతోనే రాజకీయాల్లోకి వస్తున్నాడనీ, "రాజకీయ రంగం" పైనా అప్పటి రాజకీయ నాయకుల్ని "సినిమా రంగం" పై ఎదుర్కొన్నట్టు సమర్ధంగా ఎదుర్కొని నిలబడగలడనీ "ప్రజా సేవ" అంటే ఏంటో కులమతాలకతీతంగా చూపించి సత్తా చాటగలడనీ, "చిరంజీవి" గా అందరి హృదయాల్లో నిలిచిపోగలడనీ, నిలిచిపోవాలనీ ఆశించా, ఆకాంక్షించా. కానీ భిన్నంగా "యూ టర్న్" కొట్టి "మళ్ళీ రాననుకున్నారా, రాలేననుకున్నారా" అంటూ వెండి తెర మీద కుర్రకారు స్టెప్పులకే పరిమితం అయిపోయాడు. డెబ్భయ్యవ వడిలోనూ కష్టపడి కుర్రోడిలా కనపడాలని మేకప్పుతో కుర్ర హీరోయిన్లతో ఎగరటం ఎబ్బెట్టుగా అనిపిస్తుంటే - చిన్నపుడు యన్.టి.ఆర్, ఏయన్నార్ ని తిట్టుకునే వాళ్ళం, ఇపుడు నువ్వు కూడానా? నువ్వు చెయ్యని ఫైట్లూ, వెయ్యని స్టెప్పులూ ఇంకేం మిగిలాయని? ఈ తరం కి నువ్వేంటో ఈ వయసులో నిరూపించాలా? అది సాధ్యమా? వయసుకి మించిన పాత్రలు వేసి అప్పట్లోనే మెప్పించావ్, వయసుకి తగ్గ పాత్రలు వేసి ఇప్పుడు మెప్పించలేవా? అలా చేస్తే నాలాంటి అప్పటి నీ అభిమానుల గుండెల్లో ఎప్పటికీ "చిరంజీవి" గా మిగిలిపోవా? అని అనుకుంటూ ఉంటా.
"చిరంజీవి" - హీరో కాక ముందే "కావలి" లో ఒంగోల్ బస్టాండు దగ్గర ఒక పాత ఇంటి పై ఒక రూములో వెలసిన "చిరంజీవి అభిమాన సంఘం" కి ఆయనే స్వయంగా నెల్లూరు నుంచి విచ్చేసి, రిబ్బన్ కట్ చేసి ఓపన్ చేశాడనీ, బూజు పట్టి, మాడి పోయిన కరెంట్ బల్బ్ తో ఉన్న రూముని కొంచెం శుభ్రం చెయ్యించి బల్బు కొనుక్కోమని డబ్బులిచ్చాడనీ, హీరో అయ్యాక "కావలి" లో చాలా మంది నోట విన్నా. చిరంజీవి పై నా అభిమానానికి పడ్డ "పునాది రాళ్ళు" లో నేను విన్న ఈ "సంఘటన" కూడా ఒకటి.
ఒక "చిరంజీవి" అభిమాని గా నా "నీ బొమ్మల" హృదయాల్లోని మాటలివి - ఈ సమాజం నీ "స్వయం కృషి" ని, నీ ప్రతిభనీ మెచ్చి "విజేత" గా నిన్ను ఎవరెస్ట్ శిఖరం అంత ఎత్తైన "ఆలయ శిఖరం" పైన "మగ మహారాజు" లా కూర్చోబెట్టింది. ఎవరికీ అందని ఆ ఎత్తున ఉన్నా, "అందరి వాడు" గా తిరిగొచ్చి సమాజానికి పెద్ద ఎత్తున నీ వంతు సహాయం చెయ్యగల మార్గం నీ బాటలో ఎదురొస్తే, అలా తొంగి చూసి మాత్రమే వెనక్కి తిరిగి "అందని వాడు" గా రానని వెళ్ళిపోయావ్. అప్పటి నీ స్థాయికి మించి కావలి లో "నీ అభిమాన సంఘం" కి నువు చేసిన సాయం గుర్తెరిగి, ఇప్పటి నీ స్థాయికి తగ్గ సాయం చెయ్యగలవన్న "అభిలాష" తో ఆ దేవుడే అవకాశం ఇచ్చినా వద్దనుకున్నావ్. "ఋణం తీర్చు తరుణం వస్తే తప్పించుకు పోతున్నావా?" అని ఎందరడిగినా వెనుదిరిగి చూడకుండా గుర్తించకనే వెళ్ళి పోయావ్. నీకన్నీ ఇచ్చిన ఈ సమాజానికి తిరిగిచ్చే అవకాశం వద్దని, ఆ సమాజం గుండెల్లో "చిరంజీవి"వి కాలేకపోయినా, పరిమితమయిన "తెలుగు వెండి తెర" వరకే నీ పేరుని పరిమితం చేసుకున్నా, తెలుగు సినిమా ప్రేక్షకుల హృదయాల్లో మాత్రం ఎప్పటికీ "చిరంజీవి" వే! సార్ధక నామధేయుడవే!
"చిరంజీవి చిరంజీవ"!
"అన్నీ ఇచ్చిన సమాజానికి తన వంతు తిరిగి ఇవ్వగలిగిన ప్రతి జీవీ చిరంజీవే."
~ గిరిధర్ పొట్టేపాళెం
