Indian Ink on Paper (8" x 11")
నా బొమ్మలు నన్నెక్కువగా తీసుకెళ్ళే గత జ్ఞాపకాల్లో నా ఇంజనీరింగ్ కాలేజి నాటి రోజులు ప్రముఖంగా కనిపిస్తాయి. పొద్దున నిద్ర లేచిన దగ్గర్నుంచీ రాత్రి పడుకోబోయే దాకా ఏ.పి.రెసిడెన్షియల్ స్కూల్, కొడిగెనహళ్ళి; లొయోలా కాలేజి, విజయవాడ హాస్టల్ డిసిప్లిన్ కి ఎనిమిదేళ్ళుగా అలవాటు పడిపోయిన నా రోజు వారీ టైమ్ టేబుల్, వి.ఆర్.సిద్ధార్థ ఇంజనీరింగ్ కాలేజి, విజయవాడ లో చేరగానే అక్కడి వాతావరణం కి అలవాటు పడలేక పోయింది. ఒక్కసారిగా స్వేచ్ఛ ఎక్కువై పోయి, మాకు మేమే కింగ్స్ అన్నట్టుండే ఎక్కువమంది విద్యార్ధులు, క్లాస్ కి టైమ్ అవుతున్నా నిద్ర లేవని రూమ్ మేట్స్, క్లాస్ కి కొట్టే డుమ్మాలే కాదు, మెస్ లోనూ చిత్ర విచిత్రాలు చేస్తూ, కాఫీ తాగి డైనింగ్ హాల్ బయట గ్లాసులు చెట్లల్లోకి విసిరికొట్టి విసురుగా వెళ్ళే సీనియర్లు, వాళ్ళని చూసి చాలామంది జూనియర్లూ అదే పనిగా కాఫీ, టీ తాగిన గ్లాసులు విసిరి కొట్టటం, తర్వాత బుట్టల్లో అక్కడంతా తిరిగి గ్లాసులు ఏరి కడిగే ఇద్దరు పని వాళ్ళు - ఇది ఒకరకంగా బాధ్యత లేని విద్యార్ధుల మితిమీరిన స్వేచ్ఛల చేష్టలకి పరాకాష్ట. అవన్నీ చూస్తుంటే ఇంజనీరింగ్ కాలేజి అంటేనే ఇలానే ఉంటారా, ఇలానే ఉండాలా అన్న ప్రశ్నలు నాలో మెదిలేవి. దానికి తోడు ర్యాగింగ్ పీరియడ్ లో బయటపడే కుల, వర్గ హెచ్చుతగ్గులు, అప్పటిదాకా మార్కుల హెచ్చుతగ్గులు తప్ప మరో రకం హెచ్చుతగ్గులు కనపడని స్కూల్, జూనియర్ కాలేజి వాతావరణం లోంచి ఒక్కసారిగా ఇవన్నీ చూస్తూ ఆక్రోశించిన మనసు, మొదటి సంవత్సరం అలా ఇమడలేని వాతావరణంలో ఇమడాల్సి వచ్చింది. అలా నాలాగే చాలా మంది వీటికి అడ్జస్ట్ అవుతూ అందరితో మొదటి సంవత్సరం కలిసి మెలిసి తిరిగినా, "ఒక గూటి పక్షులు ఒక చోటికి చేరుతాయి" అన్నట్టు "ఒకే మనస్తత్వం గల విద్యార్ధులు ఒక్కటిగానే కలిసి తిరుగుతారు" అని నిరూపిస్తూ రెండవ సంవత్సరంలో స్నేహితులు, రూమ్ మేట్స్ అందరికీ మారిపోయారు. కలగూరగంపగా మొదలైన మొదటి సంవత్సరం తర్వాత రెండవ సంవత్సరం అందరికీ స్థిరంగా ముందుకి సాగింది. కావలసినంత స్వేచ్ఛ ఉన్నా హాస్టల్ లో ఇమడలేని వాళ్ళు మరింత స్వేచ్ఛకై కాలేజి చుట్టుపక్కల అద్దె రూములు వెతుక్కుని వెళ్ళిపోయారు.
అలా కొత్త పరిచయాలు, కొత్త వాతావరణంలో ఇమిడిన మొదటి సంవత్సరంలో బొమ్మలు వేసిన గుర్తులేమీ లేవు. వారానికి ఒక పూట మధ్యాహ్నం ఉండే నాలుగు గంటల "ఇంజనీరింగ్ డ్రాయింగ్" క్లాస్ ని మాత్రం పూర్తిగా ఆస్వాదించే వాడిని. మిని డ్రాఫ్టర్, పేపర్ డ్రాయింగ్ బోర్డుకి అలైన్ చేసి డ్రాఫ్టింగ్ టూల్స్ తో పర్స్ పెక్టివ్, 3D, ఇంజనీరింగ్ డ్రాయింగ్స్ గీయటం భలే ఆసక్తిగా అనిపించేది. నేను కంప్యూటర్ సైన్స్ అయినా మొదటి సంవత్సరం లో అందరికీ ఒకే సబ్జెక్ట్స్ కనుక ఇంజనీరింగ్ డ్రాయింగ్ తప్పనిసరి. ఆ తర్వాత డ్రాయింగ్ సబ్జెక్ట్ మాకు లేదు. సివిల్, మెకానికల్ వాళ్ళకి ఉండేది. అయితే అయ్యో మాకు ఉంటే బాగుండేదే అన్నంతగా ఆస్వాదించా ఆ క్లాస్ ని మాత్రం. అప్పటిదాకా శలవులకి ఇంటికి వెళ్ళినపుడు మాత్రమే బొమ్మలు వేసేవాడిని. ఇంటర్ లో చదువు, సినిమాలు తప్ప వేరే లోకం లేని లొయోలా కాలేజిలో బొమ్మలకి పెద్దగా సమయం లేకుండానే గడచి పోయింది. రెండు సంవత్సరాల్లో రెండే బొమ్మలు వేసిన గుర్తు హాస్టల్ లో - ఒకటి అప్పటి పత్రికల్లో బాపు లాగే అనిపిస్తూ బొమ్మలు వేసే "ఆర్టిస్ట్ చంద్ర" గారి బొమ్మని చూసి వేసిన ఒక బొమ్మ, "సితార" సినిమా చూడవయ్యా "భానుప్రియ" నీకు తప్పకుండా భలే నచ్చుతుంది అంటూ పదే పదే చెప్తుండే మిత్రుడు "నీలాచలం" ప్రభావంతో వేసిన ఒక "భానుప్రియ" బొమ్మ. అయితే ఇంటర్మీడియట్ రెండేళ్ళూ వారం వారం క్రమం తప్పక "స్టెల్లా కాలేజి" దగ్గర బస్సెక్కి "రాఘవయ్య పార్కు" దగ్గర దిగి "బీసెంట్ రోడ్డు" లో నడుస్తూ వెళ్ళి "ఏలూరు కాలువ" దాటి "అలంకార్ థియేటర్" చుట్టూ ఉన్న థియేటర్లలో చూసిన సినిమాలు, ఆ సినిమా తాలూకు కటౌట్ లు నాకు పెయింటింగ్స్ మీదున్న ఆసక్తి ని లోలోపలే పెంచసాగాయి.
ఇంజనీరింగ్ రెండవ సంవత్సరంలో "విజయవాడ" లో నా బొమ్మల ప్రస్థానం మొదలయ్యింది. హాస్టల్ లో ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు బయటికెళ్ళగలిగే స్వేచ్ఛ ఉండటంతో, పెయింటింగ్ మెటీరియల్ కోసం సిటీ బస్సుల్లో వెళ్ళి విజయవాడలో నేను తిరగని ప్రదేశం లేదు. మా కాలేజి "కానూరు", "తాడిగడప" కి మధ్య లో ఉండేది, అక్కడికి దగ్గరగా షాపులున్న బజారు అంటే "పటమట" దాకా వెళ్ళాలి, లేదంటే అక్కడి నుంచి ఇంకా నాలుగైదు కిలోమీటర్లలో "బీసెంట్ రోడ్డు". ఈ ఏడెనిమిది కిలోమీటర్ల రేడియస్ మధ్యలో ఇంకెక్కడా షాపింగ్ కి తావు లేదు. ఇంకా లేదంటే "ఒన్ టవున్" వెళ్ళాలి, ఇరుకు సందుల్లో బోర్డులు కూడా లేకుండా చిన్న తలుపు తప్ప ఏమీ లేని గోడవున్ లా ఉండే హోల్ సేల్ షాపులు, "ఒన్ టవున్" నిండా అంతే. "పటమట" లో ఉన్న నాలుగైదు బుక్ షాపులు, అన్ని ఫ్యాన్సీ షాపులూ బ్రష్, పోస్టర్ కలర్స్ కోసం గాలించి గాలించి దొరక్క చివరికి బీసెంట్ రోడ్డు, అలంకార్ ఎదురుగా రైల్వే రోడ్డు ఇవన్నీ అయిపోయి ఆఖరి పోరాటం "ఒన్ టవున్" సందుల్లో కూడా చేశా.
"పటమట" షాపులో ఒకాయన "ఒన్ టవున్" లో అయితే దొరుకుతాయి అనటంతో గుడ్డిగా ఒక రోజు సాయంకాలం పని గట్టుకుని ఈ "ఒన్ టవున్" పని పడదాం అని బస్సెక్కి వెళ్ళి అక్కడ "కాళేశ్వర రావు మార్కెట్" లో దిగి రెండు మూడు సందుల్లోకి దూసుకు పోయా నడకతో. ఎక్కడ చూసినా ఎత్తైన అరుగులు మెట్లూ ఎక్కితే ఉండే మూతేసిన తలుపుల షాపులే. అక్కడక్కడా కొన్నిటికి మాత్రం చిన్న చిన్న బోర్డులున్నాయి. అక్కడైతే దొరుకుతాయి అన్న ఆయన మాట గట్టిగా పట్టుకుని వచ్చి గాలిస్తున్నా తప్ప, నిజానికి అక్కడ దొరుకుతాయి అన్న ఆశ పోయింది. అయినా ఆయనెవరో అలా అంత ఖచ్చితంగా ఇక్కడే దొరుకుతాయి అని తెలిసినట్టు ఎందుకు చెప్పుంటాడు, ఎక్కడో ఉండే వుంటాయి అనుకుంటూ, తలుపులు తెరిచి బస్తాల్లో సరుకు లోపలికో బయటికో తీసుకెళ్తున్న పని వాళ్ళని దాటి మెట్లెక్కి తలుపు దగ్గరికెళ్తే లోపల కనిపించే ఓనర్ ని "మీ దగ్గర పెయింటింగ్ బ్రష్ లూ, కలర్స్ దొరుకుతాయా అనటం", అయేంటో తెలీదన్నట్టు చేతులూపిన సైగో, లేదా "లేవు" అన్న నోటి మాటతో ఎక్కి దిగిన మెట్లే అన్నీ. చీకటి పడుతున్నా అలా ఇంతదూరం వచ్చా, ఈ సందులో ఏమన్నా దొరుకుతాయేమో అని సందు సందూ తిరుగుతూనే ఉన్నా. చివరికి నిరాశగా వెనుదిరిగి వెళ్తూ ఒక దగ్గరా అదే సీన్, బస్తాలు లోపలికీ బయటికీ మోస్తున్న కూలీలు, మెట్లు ఎక్కితే ఒక చిన్న కౌంటర్ లా షట్టర్ తెరిచి లోపల నిలబడి కనిపించిన ఒక యజమాని. సరే ఇక్కడా అడిగి చూద్దాం అని మెట్లెక్కి వెళ్ళి అడిగితే, "ఉండు తెస్తా" అంటూ లోపలికెళ్ళాడు, ఒక ఐదు పది నిమిషాలు వైటింగ్. ఏం తెస్తాడో నేను చెప్పింది అర్ధ అయిందో లేదో, వెళ్ళిపోదామా మళ్ళీ సిటీ బస్ లు దొరుకుతాయో లేదో అని సందేహంలో కొట్టుకుంటున్న మనసు. నాలుగైదు చిన్న అట్ట పెట్టెలతో వచ్చాడు, ఒకటి తెరిచి నా ముందుంచాడు. నా కళ్ళని నేనే నమ్మలేక పోయా. మహాద్భుతం నా కళ్ళ ఎదుట. "క్యామెల్" పోస్టర్ కలర్స్ బాటిల్స్ సెట్. ప్రతి డబ్బా లో వేరే వేరే షేడ్స్ ఉన్నాయి. ఏమీ దొరకని నాకు ఒక్కసారిగా నాలుగైదు రక రకాలు కలర్ షేడ్స్ ఉన్న సెట్స్ లో ఏది తీసుకోవాలో అర్ధం కాని పరిస్థితి. నన్ను నేనే నమ్మలేకపోయా. ఏదో ఆరు రంగులున్న ఒక సెట్ తీసుకుని ఆ సందుల్లో నడక సాగించా. విజయం సాధించిన ఆనందం లో నడక వేగం పెరిగింది, తొందరగా కాలేజి చేరుకోవాలని. అలా మొదలయిన నా బొమ్మల నడక ఆ రంగుల్తో కొత్త లోకాలకెళ్ళిపోయింది. తర్వాత ఇంకో సారి పని గట్టుకుని వెళ్ళి అదే సందు వెతికి పట్టుకుని, "ఇంకేమన్నా వేరే రంగులుంటే చూపిస్తారా" అని ఆ షాప్ ఆయన్ని కొంచెం విసిగించి అడిగి అడిగి మరీ ఒక సిల్వర్ కలర్ పెయింటింగ్ వెతికి తెచ్చుకున్నా. అదీ "క్యామెల్" కలరే, అయితే తెచ్చుకున్నాక తెలిసింది అది "ఫ్యాబ్రిక్ పెయింట్" అని. అప్పుడర్ధం అయ్యింది ఆ హోల్ సేల్ షాపుల్లో ఈ రంగులెందుకున్నాయో. బట్టలమీద వేసే రంగులు ఫ్యాబ్రిక్ పెయింట్స్ హోల్ సేల్ గా అమ్ముతారు. నా అదృష్టం కొద్దీ ఆయన దగ్గర కొన్ని పోస్టర్ కలర్ సెట్స్ ఉన్నాయి ఆ రోజు, కేవలం నా కోసమే అన్నట్టు.
అలా ఆ రంగుల సెట్ చిక్కటంతో -
"రంగుల లోకం పిలిచే వేళ... రాగం నీలో పలికే వేళ...
విరులా తెరలే తెరచీ రావే... బిడియం విడిచీ నడచీ రావే...
నువ్వేలే రాజ్యం ఉంది... ఆ నాలుగు దిక్కులలో...
లయగా రావే... ప్రియ హృదయ జతులతో..."
అంటూ ఆ రంగుల లోకంలోకి ఆహ్వానించిన నా బొమ్మలు.
రంగులతో పెయింటింగ్స్ మొదలుపెట్టిన కొత్తల్లో అప్పటిదాకా రంగులు దొరక్క బ్లాక్ ఇంక్ నీళ్లతో కలిపి వేసిన పెయింటింగ్స్ లా ఇండియన్ ఇంకు కి నీళ్ళు కలిపి బ్రష్ తో వేసిన చిత్రం ఇది. చూడటానికి అప్పటి సినిమా తార "విజయశాంతి" లా అనిపిస్తున్నా నిజానికి "మల్లెమొగ్గలు" అన్న సినిమా లో "సాగరిక" బొమ్మ ఆధారంగా వేసింది. బొమ్మలోకన్నా అందంగా రావాలని చేసిన కొన్ని చిన్న చిన్న మార్పులతో రేఖల కొలతలు మారి మరో నటి రూపురేఖలకి దగ్గరగా వచ్చింది. ఈ చిత్రం చూసినప్పుడల్లా నాకు గుర్తొకొచ్చే ఒక తమాషా హాస్టల్ సంఘటన - నేను ఇంజనీరింగ్ మూడవ సంవత్సరం లో ఉన్నా. క్యాంపస్ లోని న్యూ హాస్టల్ లో నా రూములో అప్పటిదాకా వేసిన కొన్ని పెయింటింగ్స్ వాల్ మీద అంటించి ఉండేవి. ఫ్రేములు చేయించే స్థాయి లేని రోజులవి. మాకు రెసిడెన్షియల్ వార్డన్ గా అప్పుడే ఇంజనీరింగ్ పూర్తి చేసిన ఒక ఎలక్ట్రానిక్స్ జూనియర్ లెక్చరర్ ఉండేవారు. ఆయనకీ హాస్టల్ లో మాలానే ఒక రూము. మెస్ లెక్కలు, అవసరమైతే కొంచెం మామీద పెత్తనం చేస్తూ మమ్మల్ని కంట్రోల్ లో పెట్టే బాధ్యతలు. అప్పుడప్పుడూ రాత్రిపూట మెస్ ముగిశాక అలా రూములు రవుండ్స్ వేసేవారు ఎవరైనా గట్టిగా మాట్లాడుతున్నా, నవ్వులు వినపడుతున్నా వచ్చి వార్నింగ్స్ ఇస్తూ. చాలా ఫ్రెండ్లీ గా ఉండేవారు. ఒకరోజు నా రూము నుంచి కొంచెం మాటలు, నవ్వులు వినపట్టంతో హెచ్చరికలు ఇవ్వాలని లోపలికొచ్చి గోడమీదున్న నా బొమ్మలు చూసి ఎవరేశారు అంటూ అడిగి వాటి గురించి మెచ్చుకోలుగా కాసేపు వచ్చిన పని మరచి బొమ్మల గురించే మాట్లాడి, వెళ్తూ వెళ్తూ "అన్నిటికన్నా ఆ విజయశాంతి బొమ్మ సూపర్ గా ఉందయ్యా, దాన్ని బాగా ఫ్రేమ్ చెయ్యించి పెట్టు" అంటూ వెళ్తుంటే అది "విజయశాంతి కాదు" అని నోటి దాకా వచ్చినా, పాపం అలా అనుకుని సంతొషపడనీలే అని ఆయన వెళ్ళాక నేనూ నా రూమ్ మేట్ నవ్వుకున్నాం. నవ్వు అలా ఆయన పొరపాటు పడినందుకు కాదు. మా కాలేజి లో బాలకృష్ణ "వీరాభిమానులు" ఎక్కువగా ఉండేవాళ్ళు. బాలకృష్ణ సినిమా రిలీజ్ అయితే, సినిమా తుస్సుమన్నా సరే హాస్టల్ లో కోలాహలంగా అరుచుకుంటూ ఒక టి రెండు రోజులు హడావుడి చేసేవాళ్ళు. వాళ్ళ హడావుడి ఎక్కువగా ఉందంటే సినిమా తుస్సుమన్నట్టే లెఖ్ఖ. వాళ్ళందరి ఫ్యావరెట్ హీరోయిన్ అప్పట్లో "విజయశాంతి" నే. ఈయనా పెద్ద "బాలకృష్ణ" అభిమానే అని అందరికీ తెలుసు, అందుకే చుట్టూ అన్ని బొమ్మలున్నా ఈ బొమ్మ ఆయనకి ప్రత్యేకంగా నచ్చేసింది, అలా ఈ బొమ్మ చూసినప్పుడల్లా ఆ తమాషా సంఘటన, బాలకృష్ణ అభిమానుల కోలాహలం ఇప్పటికీ గుర్తుచేస్తూ ఉంటుంది. ఇప్పుడీ వింత కోలాహలం అమెరికా "డల్లాస్" దాకా విస్తరించింది.
కాలేజి లో ఫ్రెండ్స్ తో కాలక్షేపాలు, కబుర్లు, సరదాలు, షికార్లు అన్నీ తర్వాత మధురానుభూతులుగా మిగిలిపోతాయి. అలా నా ఇంజనీరింగ్ కాలేజి అనుభూతుల్లో అన్నిటా అంతటా నా బొమ్మల మధురాలే చోటు చేసుకున్నాయి. అంతగా ఆ కాలేజి లో బొమ్మల సాధన తపించి చేశా, చాలా బొమ్మలు వేశా. చివరికి కాలేజి లో ఒక ఆర్టిస్ట్ గా ఎంతో మందికి సుపరిచయం అయ్యా. ఫైనల్ యియర్ లో మా క్లాస్ లో ప్రతి ఒక్కరికీ రెండు పేజీలు చొప్పున "సోవనీర్ బుక్" లో ఒక పేజి లో పేరు, ఫొటో, దాని కింద ఒక చిన్న చిలిపి కామెంట్, పక్క పేజి లో అడ్రస్ ఉండే బుక్ లో నా ఫొటో కింద పెట్టిన కామెంట్ "రవివర్మ ఆఫ్ ది కాలేజ్". అది చూసుకుని పొంగి పోలేదు. "రవివర్మ" అంత అవ్వాలంటే పెద్ద పెద్ద ఆయిల్ పెయింటింగ్స్ వెయ్యాలి. కొద్ది పోస్టర్ కలర్ రంగులకే విజయవాడంతా తిరగాల్సొచ్చింది, ఆయిల్ పెయింట్స్ మెటీరియల్ నాకెప్పుడు దొరికేదీ. తర్వాత చాలా ఏళ్ళకి తీరని నా కలని నిజం చేస్తూ ఆయిల్ పెయింటింగ్స్ పట్టుబట్టి సాధించి మరీ వేశా. ఆ ఒకానొక చిరకాల వాంఛనీ నా బొమ్మలు తీర్చాయి. ఏ జన్మలో ఏ తీరని కోరికో ఈ జన్మలో ఇలా "నా బొమ్మలు" గా వచ్చి, ఎవరు కాదన్నా, ఎవరు నన్నొదిలి వెళ్ళిపోయినా, నను వీడక నా జీవితంలో నాతోనే ఉండిపోయాయి...
"జీవితంలోకి వచ్చే ప్రతిదీ కా(లే)దు, వీడక ఉండేదే అనుబంధం."
~ గిరిధర్ పొట్టేపాళెం
~~ ** ~~ ** ~~
("నెచ్చెలి" పత్రిక కోసం ప్రత్యేకంగా "బొమ్మల్కతలు" శీర్షికన నెల నెలా మాట్లాడుతున్న నా బొమ్మలు)
నా తొలినాళ్ళ బొమ్మల ప్రపంచంలో జీవం పోసుకుని వెలుగు చూడని నా బొమ్మలకి వెలుగు చూపే ప్రయత్నంలో మాట్లాడి ఆగిన నా కొన్ని "బొమ్మల జీవిత కథలు" చదివి, అవి నచ్చి, ఆపకుండా ఎందుకు కొనసాగించకూడదు అంటూ నన్నడిగి ప్రోత్సహించిన "నెచ్చెలి" పత్రికా సంపాదకులు "శ్రీమతి గీత" గారికి ధన్యవాదాలతో 🙏 ...
